اگر سقف واحد پایین درست زیر حمام یا سرویس لک برداشته، آب معمولاً از یکی از دو جا رد می‌شود: اتصال بدنه کفشور به لوله فاضلاب، یا درز بین کفشور، کاشی و لایه عایق کف. بوی فاضلاب اما در بیشتر موارد به سیفون کفشور مربوط است، نه به عایق. برای رفع اصولی نشتی، دور کفشور باز می‌شود، اتصال لوله اصلاح می‌شود و عایق کف با یقه یا نوار آب‌بند به بدنه کفشور وصل می‌شود؛ در نشتی‌های جزئی می‌شود اول بندکشی و درزگیری بدون تخریب را امتحان کرد.
در ادامه می‌خوانید چطور با چند بررسی ساده منشأ نشتی را پیدا کنید، کِی روش بدون تخریب جواب می‌دهد و آب‌بندی اصولی دور کفشور دقیقاً چه مراحلی دارد.
کفشور از چه بخش‌هایی تشکیل شده و نشتی از کجا می‌آید؟
کفشور فقط آن دریچه رویی نیست. یک کفشور معمولی سه بخش دارد: بدنه که داخل ملات کف کار گذاشته می‌شود و به لوله فاضلاب وصل است، سیفون که با نگه داشتن مقداری آب جلوی بالا آمدن بوی فاضلاب را می‌گیرد، و درپوش یا شبکه رویی که هم‌تراز کاشی دیده می‌شود. همین ساختار در کف حمام، سرویس بهداشتی، آشپزخانه و بالکن تکرار می‌شود؛ برای کف آشپزخانه جزئیات بیشتر را در مطلب آب‌بندی کف آشپزخانه آورده‌ایم.
نشتی دور کفشور معمولاً از یکی از این مسیرها است:
- اتصال بدنه به لوله: واشر یا چسب اتصال خراب شده، لوله جابه‌جا شده یا ترک خورده است. آبی که وارد کفشور می‌شود همان‌جا بیرون می‌زند.
- درز بین کفشور و کاشی: بندکشی دور کفشور ترک خورده و آب سطح حمام از این درز به ملات زیر کاشی می‌رود.
- قطع بودن عایق در محل کفشور: لایه عایق کف (قیرگونی، ایزوگام یا عایق دوجزئی) تا لبه کفشور نیامده یا به آن نچسبیده است. آب از کنار بدنه کفشور به سقف پایین می‌رسد.
- شیب نادرست: کفشور بالاتر از سطح کاشی نصب شده یا شیب کف به سمت آن نیست. آب پشت کفشور می‌ماند و از درزها نفوذ میکند.
نشتی همیشه از کفشور نیست. لوله‌های آب گرم و سرد، اتصال وان یا زیردوشی و دیوار حمام هم می‌توانند همان لک را روی سقف پایین بسازند؛ برای همین قبل از هر تعمیری باید منشأ را جدا کرد.
تشخیص منشأ نشتی در سه مرحله
این بررسی‌ها را به ترتیب و جدا از هم انجام دهید؛ از ساده‌ترین و کم‌خطرترین شروع کنید. در فاصله تست‌ها حمام استفاده نشود و با همسایه پایین هماهنگ کنید تا سقف را (لک تازه، چکه یا بزرگ شدن لکه) زیر نظر داشته باشد. نشت گاهی چند ساعت بعد روی سقف دیده می‌شود.
- کنترل لوله‌های آب: همه شیرها، فلاش تانک و آبگرمکن را ببندید و کنتور آب را نگاه کنید. اگر کنتور با همه شیرهای بسته می‌چرخد، آب از لوله‌های تحت فشار نشت میکند؛ این کار لوله‌کش است و با آب‌بندی کفشور حل نمی‌شود. در ساختمان‌هایی که کنتور مشترک دارند یا وقتی نشتی کم است، این بررسی قطعی نیست و لوله‌کش باید با تست فشار، لوله‌های آب سرد و گرم را جداگانه بررسی کند.
- تست مستقیم کفشور: کف را خشک نگه دارید و چند سطل آب را آرام و مستقیم داخل دهانه کفشور بریزید، طوری که آب روی کاشی‌ها پخش نشود. اگر کفشور کند تخلیه می‌شود، اول گرفتگی آن را رفع کنید. اگر نشتی در این حالت ظاهر شد، مشکل از اتصال بدنه کفشور به لوله یا خود لوله فاضلاب است.
- تست آب‌گیری کف: دهانه کفشور را با درپوش لاستیکی یا نایلون و چسب کاملاً ببندید، جلوی درِ حمام یک مانع موقت بگذارید و کف را به اندازه یکی دو سانتی‌متر آب بیندازید. آب را تا حدود ۲۴ ساعت نگه دارید، ولی با اولین نشانه نشت روی سقف پایین آن را تخلیه کنید. اگر نشتی فقط در این حالت دیده شد، مشکل از عایق کف، درز بین کفشور و کاشی یا محل اتصال کف به دیوار و آستانه در است.
اگر لکه سقف پایین بزرگ است، گچ آن پف کرده یا نزدیک چراغ و سیم‌کشی است، تست آب‌گیری را انجام ندهید یا کوتاه نگه دارید، برق آن بخش را قطع کنید و کسی زیر گچ پف‌کرده نایستد؛ گچ خیس ممکن است بریزد. برای ترمیم خود سقف بعد از رفع نشتی، مطلب رفع نم سقف را ببینید.
بوی فاضلاب از کفشور: علت و راه رفع
بوی بد معمولاً ربطی به نفوذپذیری کاشی یا ملات ندارد و پوشاندن سطح با اسپری آن را رفع نمی‌کند. علت‌های رایج:
- خشک شدن آب سیفون: در حمامی که چند هفته استفاده نشده، آب سیفون تبخیر می‌شود و راه گاز فاضلاب باز می‌ماند. ریختن یک لیوان آب در کفشور معمولاً همان روز مشکل را حل میکند.
- رسوب و مو در سیفون: لجن و موی جمع‌شده در سیفون هم بو می‌دهد و هم تخلیه را کند میکند. شبکه رویی و سیفون جداشدنی را بردارید و با آب و مواد شوینده بشویید. لوله‌بازکن‌های شیمیایی را با دستکش و عینک و طبق دستور روی بسته به کار ببرید و هرگز جوهرنمک یا لوله‌بازکن اسیدی را با وایتکس یا مواد دیگر مخلوط نکنید؛ ترکیب آن‌ها گاز سمی تولید میکند.
- کفشور بدون سیفون یا سیفون شکسته: در بعضی ساختمان‌ها کفشور مستقیم به لوله وصل شده است. راه‌حل تعویض با کفشور سیفون‌دار یا نصب قطعه ضدبو (دریچه‌ای که فقط هنگام عبور آب باز می‌شود) داخل کفشور است.
- خالی شدن سیفون با تخلیه آب‌های دیگر: اگر بو بعد از تخلیه وان یا سیفون توالت بیشتر می‌شود، ممکن است لوله هواکش فاضلاب مشکل داشته باشد و باید لوله‌کش آن را بررسی کند.
- درز بین بدنه کفشور و لوله: گاهی گاز فاضلاب از همان اتصال خراب به داخل ملات کف می‌رود و از درز دور کفشور بیرون می‌آید. این حالت معمولاً با نشتی هم همراه است.
روش‌های آب‌بندی کفشور: بدون تخریب یا با برداشتن کاشی
| روش | چه زمانی جواب می‌دهد | محدودیت |
|---|---|---|
| بندکشی دوباره دور کفشور | وقتی نشتی جزئی است و تست آب‌گیری نشان می‌دهد آب از درز کاشی‌های اطراف کفشور رد می‌شود | اگر عایق زیر کاشی به کفشور نرسیده باشد، نشتی بعد از مدتی برمی‌گردد |
| درزگیر انعطاف‌پذیر (مثلاً پلی‌یورتان) دور شبکه یا رینگ کفشور | وقتی بین کفشور و کاشی فاصله یا ترک مویی دیده می‌شود | فقط سطح را می‌بندد؛ روی سطح خیس یا آلوده نمی‌چسبد و باید دوره‌ای بازبینی شود |
| پوشش شفاف آب‌بند روی کاشی و بندها | برای کم کردن جذب آب بندها در نشتی‌های خیلی جزئی | اتصال لوله یا عایق قطع‌شده را درست نمی‌کند؛ دوام آن محدود است |
| آب‌بندی موضعی با برداشتن کاشی‌های دور کفشور | وقتی آب از کنار بدنه کفشور یا اتصال لوله رد می‌شود | چند روز حمام از دسترس خارج است و پیدا کردن کاشی هم‌رنگ گاهی سخت است |
| آب‌بندی کامل کف سرویس | وقتی عایق کف در چند نقطه خراب است یا شیب کف اصلاح لازم دارد | تخریب کامل کف و زمان اجرای بیشتر |
موم، روغن و چسب‌های همه‌کاره آب‌بند کفشور نیستند. این مواد روی سطح خیس دوام ندارند، گرد و غبار جذب می‌کنند و اگر وارد دهانه کفشور شوند ممکن است جریان آب را کند کنند. سیلیکون بهداشتی و درزگیرهای مشابه هم فقط درز سطحی دور کفشور را می‌بندند. چسب‌ها و رزین‌هایی که با عنوان «آب‌بند سرویس بهداشتی» فروخته می‌شوند وقتی روی کاشی زده شوند، فقط سطح را می‌پوشانند و جای عایق زیر کاشی را نمی‌گیرند. اگر دنبال عایقی به‌جای ایزوگام و قیرگونی زیر کاشی هستید، گزینه‌ها را در مطلب جایگزین قیرگونی در سرویس بهداشتی مقایسه کرده‌ایم.
نکات ایمنی در کار با اسپری و درزگیر
- بیشتر اسپری‌ها و درزگیرهای پایه‌حلال بخار دارند؛ هنگام کار پنجره یا هواکش باز باشد و بعد از کار هم حمام چند ساعت تهویه شود.
- دستکش، عینک و ماسک مناسب بپوشید و ماده را از پوست و چشم دور نگه دارید.
- طبق دستورالعمل روی بسته، سطح را تمیز و کاملاً خشک کنید، تا پایان زمان خشک شدن حمام را خیس نکنید و ماده را کنار شعله یا آبگرمکن روشن به کار نبرید.
آب‌بندی اصولی دور کفشور چه مراحلی دارد؟
چه در ساخت سرویس نو و چه در تعمیر موضعی، ترتیب درست کار این است:
- برداشتن کاشی و ملات اطراف تا جایی که لایه عایق قبلی و اتصال بدنه کفشور به لوله دیده شود.
- بررسی و اصلاح اتصال لوله: اگر بدنه کفشور ترک دارد یا اتصالش شل است، کفشور عوض می‌شود. بدنه کفشور همیشه قبل از اجرای عایق نصب و ثابت می‌شود، نه بعد از آن.
- شیب‌بندی: ملات کف با شیب ملایم به سمت کفشور اجرا می‌شود؛ در حمام‌های معمولی شیبی در حدود ۱ تا ۲ درصد رایج است. شیب بیشتر هم وزن و ضخامت کف را بالا می‌برد و هم راه رفتن را ناراحت میکند.
- اجرای عایق و اتصال به کفشور: عایق کف (قیرگونی و ایزوگام، یا در بسیاری از کارهای جدید عایق دوجزئی سیمانی‌پلیمری و ممبران‌های مخصوص سرویس) روی کف اجرا می‌شود، روی دیوارها بالا می‌آید و روی فلنج یا لبه بدنه کفشور برمی‌گردد. در محدوده دوش، عایق دیوار معمولاً بالاتر از بقیه دیوارها اجرا می‌شود. دور کفشور، گوشه‌های کف و دیوار و زیر آستانه در با یقه یا نوار آب‌بند تقویت می‌شود؛ بیشتر نشتی‌ها از همین نقاط شروع می‌شوند. نکات آستانه را در مطلب آب‌بندی درب سرویس بهداشتی آورده‌ایم.
- تست آب‌گیری قبل از کاشی: بعد از خشک شدن کامل عایق (طبق دستورالعمل همان ماده)، کف معمولاً ۲۴ تا ۴۸ ساعت آب‌گیری می‌شود و سقف زیر آن کنترل می‌شود. اگر این تست انجام نشود، هر ایرادی تا بعد از کاشی‌کاری پنهان می‌ماند.
- کاشی و بندکشی: درپوش کفشور کمی پایین‌تر از سطح کاشی تنظیم می‌شود تا آب روی آن جمع نشود، و دور آن با بند یا درزگیر مناسب بسته می‌شود.
اگر عایق کف در چند نقطه خراب است و کار به آب‌بندی کامل سرویس می‌رسد، مقایسه روش‌ها را در مطلب آب‌بندی کامل کف سرویس بهداشتی بخوانید.
کفشور نقطه‌ای یا خطی؟
کفشور خطی آب بیشتری را در یک خط جمع میکند و برای دوش‌های بدون پله و حمام‌های بزرگ مناسب است، اما خود به خود نشتی کمتری ندارد. طول درز آن با کاشی بیشتر است و اتصال عایق به بدنه‌اش دقت بیشتری می‌خواهد. در کفشور خطی هم شیب کف باید فقط به سمت خط کفشور باشد و بدنه آن قبل از عایق، در تراز و شیب درست، ثابت شود.
اشتباهات رایج در آب‌بندی کفشور
- عایق کف تا لبه بدنه کفشور نمی‌رسد و آب از کنار کفشور به زیر کف می‌رود.
- بدنه کفشور بعد از عایق‌کاری کار گذاشته می‌شود و عایق دور آن سوراخ یا بریده می‌شود.
- درپوش کفشور بالاتر از سطح کاشی قرار می‌گیرد یا شیب کف معکوس است.
- عایق زیر آستانه در یا در گوشه کف و دیوار قطع می‌شود و آب از کنار در به اتاق کناری یا سقف پایین می‌رسد.
- تست آب‌گیری قبل از کاشی‌کاری انجام نمی‌شود.
- برای رفع بوی بد، به‌جای اصلاح سیفون، سطح کف با اسپری یا رزین پوشانده می‌شود.
- نشتی لوله‌های آب با نشتی کفشور اشتباه گرفته می‌شود و کف بی‌دلیل تخریب می‌شود.
هزینه آب‌بندی کفشور به چه چیزهایی بستگی دارد؟
عدد دقیق را فقط بعد از دیدن محل و انجام تست می‌شود گفت. عوامل اصلی این‌ها هستند:
- منشأ نشتی: درز کاشی، اتصال لوله یا خرابی عایق کف
- اینکه کار با برداشتن چند کاشی حل می‌شود یا کل کف باید تخریب شود
- نیاز به تعویض بدنه کفشور یا اصلاح لوله و شیب کف
- نوع عایق و کاشی، و در دسترس بودن کاشی هم‌رنگ
- ترمیم سقف و دیوار آسیب‌دیده در واحد پایین
چه زمانی باید سراغ متخصص رفت؟
- بعد از بندکشی و درزگیری، لک سقف پایین دوباره برمی‌گردد.
- تست آب‌گیری کف نشتی نشان می‌دهد؛ یعنی عایق زیر کاشی یا اتصال آن به کفشور خراب است.
- آب در تست مستقیم کفشور نشت میکند و دسترسی به لوله بدون برداشتن کف ممکن نیست.
- کنتور با شیرهای بسته می‌چرخد یا لکه بدون استفاده از حمام هم بزرگ می‌شود؛ در این حالت اول لوله‌کش باید نشت لوله را پیدا کند.
- همزمان با نشتی، کاشی‌ها لق شده یا صدای توخالی می‌دهند.
اگر مشکل از عایق کف یا اتصال عایق به کفشور است، گروه مهندسی برکه در قالب خدمات آب‌بندی سرویس بهداشتی و ساختمان در تهران و کرج، اول با بازدید رایگان منشأ نشتی را بررسی میکند و بعد روش کار و برآورد هزینه را به‌صورت مکتوب ارائه می‌دهد؛ پیش از تحویل هم تست آب‌گیری انجام می‌شود. برکه فروشنده مواد آب‌بندی نیست، و اگر منشأ نشت لوله‌های آب باشد، تعمیر آن کار لوله‌کش است. برای هماهنگی بازدید با ۰۲۱ ۲۸۴۲ ۴۶۵۵ تماس بگیرید.
8 پاسخ به “آب‌بندی کفشور: رفع نشتی دور کفشور و بوی فاضلاب”
به نظرم موضوع آب بندی کفشور خیلی مهمه، مخصوصاً برای کسانی که تازه کارن و دنبال راه‌حل‌های کاربردی می‌گردن. جالبه که توی مطلب به چه نکاتی برای نگهداری بهینه اشاره شده. به نظرتون استفاده از چه موادی بیشتر جواب می‌ده؟ قبلاً شنیدم که کیفیت مواد اولیه خیلی تاثیر داره. بعضی وقتا آدم سخته که تشخیص بده چی خوبه و چی نه، شما چه پیشنهادی دارید؟
من توی پروژه‌های ساختمانی کار می‌کنم و همیشه برام مهم بوده که آب بندی مناسبی برای کفشور داشته باشم. از دید مهندسی، مطمئنم روش‌هایی که ارائه دادید خیلی کاربردی‌اند. سوالی که دارم اینه که بهترین برند بازار که شما توصیه می‌کنید چیه؟ آیا تجربه‌ای در مورد محصولات خاصی دارید که بتونید به اشتراک بذارید؟ به نظرتون دوام کار چطوره؟
با عرض سلام، مطالب خوبی ارائه کرده‌اید، مخصوصاً اینکه تو محیط های مرطوب چقدر آب بندی اهمیت داره. ولی نمی‌دونم برای کسی که زیاد توی این موضوع تخصص نداره، چه مواردی رو باید مد نظر داشته باشیم؟ آیا نکاتی هست که بشه راحت فهمید؟ چون بارها شده که کفشورها درست کار نکردن و مشکل ایجاد شده. چه عواملی باعث نقص می‌شن؟
توی زمینه ساخت و ساز خودمون همیشه دنبال اطلاعات به‌روز و کاربردی هستیم. این مطلب خیلی مفید بود، خصوصاً بررسی روش‌های مختلف. یکی از سوالات متداولی که داریم اینه که چی باعث می‌شه بعضی از کفشورها نشتی پیدا کنن؟ آیا عوامل محیطی هم تاثیر دارن؟ اگه تجربه‌ای دارید که بهمون بگید چیکار کنیم که این مشکل پیش نیاد، ممنون می‌شم.
سلام و وقت بخیر، مطالب شما خیلی خوب و کامل بود. من همیشه با مشکلات آب بندی کفشور مواجه بودم و دنبال راه‌حل بودم. به نظر شما برای افزایش عمر مفید کفشور چی می‌شه انجام داد؟ و آیا لازمه هر چند وقت یکبار چک بشه یا اینکه کار خاصی بایستی انجام داد؟ اطلاعات زیادی ندارم ولی دوست دارم بدونم چطور می‌شه بهتر عمل کرد.
من مهندس عمرانم و برام جالبه که بدونم روش‌های جدیدی که معرفی کردید چقدر توی پروژه‌های بزرگ قابل استفاده هستند. به نظر شما از نظر اقتصادی، این کارها ارزش دارن یا نه؟ یکی از چالش‌هام همیشه این بوده که صرفه‌جویی کنم ولی کار با کیفیت تحویل بدم. اگر نکته خاص یا روش جدیدی هست خوشحال می‌شم بدونم. مرسی از مطلب خوبتون.
من توی تیم اجرای ساختمون کار می‌کنم و همیشه دنبال نکات اجرایی بهترم. موضوع آب بندی کفشور موضوع مهمیه که توی این مطلب به خوبی پوشش داده شده. آیا روش‌هایی هست که بتونیم تضمین کنیم کار طولانی مدت جواب می‌ده؟ آیا از مواد خاصی باید استفاده بشه که توی طولانی مدت کیفیتش حفظ بشه؟ اینو از این جهت می‌پرسم که تجربه کاری دارم و کیفیت مهمه.
موضوع آب بندی کفشور همیشه برام جالب بوده و مطلبتون نظرمو جلب کرد. واسه من که زیاد تو این زمینه تخصص ندارم می‌پرسیدم، چجور می‌شه فهمید که یه کفشور درست آب بندی شده؟ چون بعضی وقتا تو ساختمان‌ها مشکلاتی پیش میاد که قابل تشخیص نیستن. شما به عنوان متخصص چه پیشنهادی دارید برای امتحان کردن کیفیت آب بندی؟