قیرگونی پشت بام روش سنتی آب‌بندی بام است: روی سطح خشک و پرایمرخورده، لایه‌های قیر داغ و گونی (چتایی) یکی در میان پهن می‌شوند. رایج‌ترین آرایش، دو لایه گونی بین سه لایه قیر است و لبه‌ها روی دیوار جان‌پناه و داخل کفشور برگردانده می‌شوند. قیرگونی هنوز آب را نگه می‌دارد، اما سنگین است، در آفتاب پیر می‌شود و کیفیتش بیش از هر روش دیگری به دست اجراکننده بستگی دارد؛ به همین دلیل امروز بیشتر در ترمیم بام‌های قدیمی و سطوح ناصاف انتخاب می‌شود.
قیرگونی دقیقاً چیست و چطور آب را نگه می‌دارد
در قیرگونی خود قیر لایه آب‌بند است و گونی نقش آرماتور را دارد. قیر به‌تنهایی در سرما ترک می‌خورد و در گرما شره میکند؛ گونی که لای قیر خوابانده می‌شود، لایه را یکپارچه نگه می‌دارد و جلوی باز شدن ترک‌های کوچک را می‌گیرد. قیری که برای بام به کار می‌رود از نوع دمیده و سخت‌تر از قیر جاده است تا در آفتاب تابستان روان نشود.
تفاوت اصلی با ایزوگام این است که ایزوگام در کارخانه ساخته می‌شود و ضخامت و کیفیت یکنواختی دارد، ولی قیرگونی روی خود بام ساخته می‌شود. یعنی ضخامت قیر، دمای آن، کشیدگی گونی و هم‌پوشانی‌ها همه در محل تعیین می‌شوند. اگر این‌ها درست باشد، قیرگونی بام را سال‌ها نگه می‌دارد؛ اگر نباشد، از همان زمستان اول نشتی می‌دهد.
قیرگونی یا ایزوگام؛ کدام برای بام شما مناسب‌تر است
| وضعیت بام | قیرگونی | ایزوگام |
|---|---|---|
| سطح ناصاف و پر از پستی و بلندی | مناسب‌تر؛ قیر داغ ناهمواری را پر میکند | اول باید سطح صاف شود |
| بام بتنی صاف با شیب درست | قابل اجرا ولی کندتر و سنگین‌تر | انتخاب رایج‌تر و یکنواخت‌تر |
| سقف سبک، چوبی یا کاهگلی | وزن زیاد و خطر حرارت؛ با احتیاط و بررسی سازه | اجرای مشعلی پرخطر؛ روش بدون شعله ترجیح دارد |
| ترمیم بخشی از قیرگونی قدیمی | هم‌جنس و سازگار با لایه قبلی | فقط اگر قیرگونی قدیمی سالم و چسبیده باشد |
| بام پرتردد بدون لایه محافظ | زود آسیب می‌بیند | زود آسیب می‌بیند؛ هر دو محافظ می‌خواهند |
اگر بین روش‌های دیگر هم مردد هستید، مقایسه همه مواد را در مواد آب‌بندی پشت بام ببینید؛ این مقاله فقط روی خود قیرگونی تمرکز دارد.
مراحل اجرای قیرگونی پشت بام
- بازدید و پیدا کردن مسیر آب: پیش از هر کاری باید معلوم شود آب از کجا وارد می‌شود. بسیاری از نشتی‌ها از لبه جان‌پناه، دور کفشور، پایه کولر یا درپوش دیوار است و محل لکه در سقف زیرین ممکن است چند متر دورتر باشد.
- برداشتن لایه‌های سست: قیرگونی پوک، ملات خردشده، موزاییک لق و خاک و نخاله جمع می‌شوند. روی لایه سست، قیرگونی جدید هم سست می‌ماند.
- اصلاح شیب و کفشور: آب باید بدون ماندن به کفشور برسد. اگر بعد از باران چاله آب روی بام می‌ماند، شیب‌بندی با ملات اصلاح و صبر می‌شود تا ملات خشک شود.
- اجرای ماهیچه در کنج‌ها: کنج بین کف و دیوار جان‌پناه با ملات گرد می‌شود تا گونی در زاویه تند تا نخورد و هوا زیرش نماند.
- پرایمر: سطح خشک و تمیز با قیر محلول (قیر رقیق‌شده) آغشته می‌شود تا لایه اول قیر داغ به آن بچسبد. قیر داغ فقط بعد از خشک شدن کامل پرایمر و پریدن حلال آن پهن می‌شود؛ بخار حلال کنار قیر داغ و شعله آتش می‌گیرد.
- لایه اول قیر و گونی اول: قیر داغ پهن و گونی بلافاصله روی آن خوابانده و صاف می‌شود تا چین و حباب نماند. نوارهای گونی هم‌پوشانی دارند؛ در رویه رایج دست‌کم حدود ۱۰ سانتی‌متر.
- لایه دوم قیر و گونی دوم: گونی دوم در جهت عمود بر لایه اول یا با جابه‌جایی درزها اجرا می‌شود تا درزها روی هم نیفتند.
- لایه سوم قیر: روی گونی دوم را کامل می‌پوشاند تا هیچ الیافی بیرون نماند.
- برگرداندن روی جان‌پناه و کفشور: قیرگونی روی دیوار جان‌پناه بالا می‌رود (در رویه رایج حدود ۲۰ تا ۳۰ سانتی‌متر بالاتر از کف تمام‌شده) و لبه بالایی زیر درپوش یا داخل شیار قرار می‌گیرد تا آب پشتش نرود. داخل کفشور هم گونی و قیر تا دهانه لوله پایین برده می‌شود.
- آزمایش آب‌گیری و لایه محافظ: پیش از پوشاندن، بام آب‌گیری و سقف زیرین بررسی می‌شود. قیرگونی نباید بی‌محافظ زیر آفتاب بماند. موزاییک روی ملات، آسفالت یا پوشش محافظ روشن، عمر آن را به‌طور جدی بالا می‌برد.
دو نکته اجرایی که بیشترین خطا را دارند: قیر نباید آن‌قدر داغ شود که دود غلیظ کند و بسوزد، چون قیر سوخته شکننده می‌شود؛ و قیرگونی نباید روی سطح خیس یا در هوای خیلی سرد اجرا شود، چون چسبندگی‌اش کم می‌شود. فصل مناسب، روزهای خشک بهار، تابستان و اوایل پاییز است.
عمر قیرگونی به چه چیزهایی بستگی دارد
برای قیرگونی نمی‌شود عدد ثابتی گفت. قیرگونی خوب‌اجراشده زیر موزاییک می‌تواند سال‌ها کار کند و همان کار بدون محافظ در معرض آفتاب، خیلی زودتر ترک می‌خورد. عوامل اصلی:
- لایه محافظ: مهم‌ترین عامل. آفتاب و تغییر دمای روز و شب، قیر را سخت و شکننده میکند.
- تعداد لایه و ضخامت قیر: کم گذاشتن قیر برای صرفه‌جویی، اولین جایی است که کیفیت را پایین می‌آورد.
- کیفیت لبه‌ها و کفشورها: نشتی بیشتر از جزئیات است تا از وسط بام.
- آب‌ماندگی: آبی که روی بام می‌ماند، در زمستان یخ می‌زند و درزها را باز میکند.
- تردد و ضربه: رفت‌وآمد برای سرویس کولر و پایه‌های فلزی بدون زیرسری، قیرگونی بی‌محافظ را سوراخ میکند.
- نگهداری: تمیز نگه داشتن کفشورها و ترمیم به‌موقع ترک‌های کوچک.
قیرگونی قدیمی را بردارید یا رویش کار کنید
این مهم‌ترین تصمیم در تعمیر بام‌های قدیمی است. معیاری که در کار بازدید به کار می‌رود ساده است: اگر قیرگونی به زیرکار چسبیده، زیرش آب جمع نشده و فقط ترک‌ها یا نقاط محدودی آسیب دیده‌اند، ترمیم موضعی یا اجرای لایه جدید روی آن منطقی است. اگر با ضربه زدن صدای پوکی می‌دهد، تاول‌های بزرگ دارد، با فشار پا آب از زیرش بیرون می‌زند یا بخش بزرگی از سطح از زیرکار جدا شده، باید برداشته شود. برای اطمینان، یکی دو نقطه کوچک برش زده می‌شود تا وضع زیر لایه دیده شود و همان نقطه بعد ترمیم می‌شود.
پوشاندن قیرگونی خیس یا جداشده با هر ماده‌ای، فقط آب را زیر لایه جدید حبس میکند. آن رطوبت در گرمای تابستان بخار می‌شود و لایه جدید را هم تاول می‌زند.
روی قیرگونی سالم و صاف، اجرای ایزوگام با پرایمر قیری یا پوشش مایع سازگار با قیر ممکن است. پوشش‌های پایه سیمانی روی قیر نمی‌چسبند. اگر به فکر کنار گذاشتن روش قیری هستید، گزینه‌ها را در عایق‌کاری پشت بام بدون ایزوگام مرور کنید.
قیرگونی روی بام کاهگلی و سقف‌های قدیمی
در خانه‌های قدیمی، قیرگونی گاهی روی کاهگل یا آجرفرش اجرا شده است. کاهگل رطوبت را در خود نگه می‌دارد و با هر لایه قیرگونی تازه، وزن بام بیشتر می‌شود. پیش از اجرای لایه جدید روی این بام‌ها باید تیرها و سقف از نظر تحمل بار بررسی شوند و کار با حرارت با احتیاط کامل انجام شود. روش‌های مناسب این نوع بام را در عایق‌بندی پشت بام کاهگلی توضیح داده‌ایم.
هزینه قیرگونی پشت بام به چه عواملی بستگی دارد
هزینه را بدون دیدن بام نمی‌شود درست گفت، چون بخش مهمی از آن کارهایی است که پیش از قیرگونی لازم‌اند. عوامل اصلی:
- متراژ بام و طول دیوارهای جان‌پناه که باید برگردان شوند.
- برداشتن قیرگونی، موزاییک یا ملات قدیمی و حمل نخاله.
- میزان اصلاح شیب و تعداد و وضعیت کفشورها.
- تعداد لایه‌ها و نوع لایه محافظ نهایی.
- تعداد نفوذی‌ها: لوله، دودکش، پایه کولر و آنتن.
- ارتفاع ساختمان و راه انتقال مصالح و قیر به بام.
پیشنهادی که آماده‌سازی و لایه محافظ را حذف کرده، هزینه را کم نکرده؛ فقط آن را به سال‌های بعد منتقل کرده است.
اشتباه‌های رایج در قیرگونی
- اجرای قیرگونی روی بام خیس یا بلافاصله بعد از باران.
- داغ کردن بیش از حد قیر تا حد سوختن.
- اجرای یک لایه قیر و یک لایه گونی به جای آرایش کامل.
- تمام کردن قیرگونی در کنج، بدون بالا بردن آن روی جان‌پناه.
- رها کردن دور کفشور و لوله‌ها بدون برگردان و تقویت.
- بی‌محافظ گذاشتن قیرگونی زیر آفتاب.
- پوشاندن قیرگونی پوک و خیس با یک لایه جدید.
نکته‌های ایمنی قیرگونی
قیرگونی کار با قیر داغ، شعله و ارتفاع است و هر سه خطر جانی دارند. دیگ قیر را دور از لبه بام، کپسول گاز را دور از شعله و یک کپسول آتش‌نشانی پودری را در دسترس نگه دارید و هیچ‌وقت آتش قیر را با آب خاموش نکنید. کار کنار لبه بام بی‌حفاظ یا نورگیر، با کمربند ایمنی و طناب مهارشده انجام شود و در باد شدید یا روی سطح لغزنده کار نکنید. اگر قیر داغ روی پوست ریخت، قیر چسبیده را از پوست نکنید و برای پاک کردنش نفت، بنزین یا تینر نزنید؛ محل را دست‌کم ۲۰ دقیقه زیر آب ولرم و روان خنک کنید و با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید. جدا کردن قیر از پوست کار مرکز درمانی است. در صورت سقوط یا سوختگی گسترده با ۱۱۵ و در صورت آتش‌سوزی با آتش‌نشانی ۱۲۵ تماس بگیرید.
چه وقت سراغ متخصص بروید
- نشتی بعد از یکی دو بار وصله‌کاری برگشته است.
- قیرگونی قدیمی پوک یا تاول‌زده است و نمی‌دانید باید برداشته شود یا نه.
- آب روی بام می‌ماند و شیب‌بندی باید اصلاح شود.
- سقف چوبی، کاهگلی یا ترک‌دار است و تحمل وزن لایه جدید روشن نیست.
- آب به سیم‌کشی یا چراغ سقف طبقه زیرین رسیده است.
گروه مهندسی برکه قیرگونی و سایر روش‌های آب‌بندی پشت بام را اجرا میکند. کارشناس ما حضوری و رایگان بام را می‌بیند، درباره برداشتن یا نگه داشتن لایه قدیمی نظر می‌دهد و روش را پیش از شروع می‌گوید؛ تیم اجرا کار را تا آزمایش آب‌گیری و اجرای لایه محافظ پیش می‌برد. ما مواد نمی‌فروشیم. برای بازدید رایگان در تهران، البرز و حومه با ۰۲۱ ۲۸۴۲ ۴۶۵۵ تماس بگیرید.
پرسش‌های رایج درباره قیرگونی پشت بام
قیرگونی چند لایه باید باشد؟
آرایش رایج برای بام، دو لایه گونی بین سه لایه قیر است. یک لایه گونی بین دو لایه قیر فقط برای ترمیم موضعی یا سطوح کم‌اهمیت به کار می‌رود و برای کل بام کافی نیست.
قیرگونی بهتر است یا ایزوگام؟
هیچ‌کدام در همه بام‌ها برتر نیست. روی بام صاف با شیب درست، ایزوگام یکنواخت‌تر و سریع‌تر اجرا می‌شود. روی سطح ناصاف یا برای ترمیم قیرگونی قدیمی سالم، قیرگونی هم‌جنس و مناسب است. در هر دو، کیفیت لبه‌ها و لایه محافظ تعیین‌کننده‌تر از نوع ماده است.
می‌شود روی قیرگونی قدیمی ایزوگام کشید؟
اگر قیرگونی قدیمی چسبیده، خشک و نسبتاً صاف است، بله، با پرایمر قیری. اگر پوک، تاول‌زده یا خیس است، باید برداشته شود؛ وگرنه ایزوگام هم همراه آن جدا می‌شود.
در زمستان می‌شود قیرگونی کرد؟
در روز سرد ولی خشک و آفتابی، برای ترمیم موضعی و فوری ممکن است. اجرای کامل بام بهتر است در هوای خشک و معتدل انجام شود، چون قیر در سرما زود سرد می‌شود، چسبندگی‌اش کم می‌شود و روی سطح نمناک اصلاً نمی‌چسبد.
چرا قیرگونی پشت بام ترک می‌خورد؟
رایج‌ترین علت‌ها آفتاب مستقیم بدون لایه محافظ، قیر سوخته یا کم، آب‌ماندگی و یخ‌زدن، و حرکت سقف یا جان‌پناه است. ترک‌های سطحی با ترمیم و پوشش محافظ قابل رسیدگی‌اند، اما ترکی که با جداشدگی همراه است ترمیم اساسی می‌خواهد.
بعد از قیرگونی چقدر باید صبر کرد تا روی آن موزاییک شود؟
قیر داغ با سرد شدن سفت می‌شود. معمولاً بعد از خنک شدن کامل و بازدید درزها، آزمایش آب‌گیری و سپس ملات و موزاییک اجرا می‌شود. مهم این است که پیش از پوشاندن، بام یک بار با آب آزمایش شود تا نشتی زیر موزاییک پنهان نماند.
7 پاسخ به “قیرگونی پشت بام: مراحل اجرا، عمر و تصمیم درباره قیرگونی قدیمی”
قیرگونی پشت بام کار حساسی‌یه و این مطلب برکه به خوبی توضیح داده که چطور می‌تونیم خدمات حرفه‌ای بگیریم. می‌خواستم بدونم تیم برکه چطور مطمئن می‌شه که مواد قیرگونی کیفیت خوبی دارند؟ خیلی مهمه که اینجور کارا به دقت انجام شه چون تأثیر زیادی رو دوام پشت بام داره. ضمناً شما ضمانت‌نامه هم ارائه می‌کنید برای خدماتتون؟
کاش توضیحات بیشتری در مورد نحوه اجرای قیرگونی پشت بام توی این مطلب بود. مثلاً آیا از یه تکنیک خاص استفاده می‌کنید که فرق داره با روشای معمولی؟ حرفه‌ای بودن تو اینجور خدمات روی نتیجه نهایی خیلی تاثیر داره. لطفاً بگید در انتخاب قیر چه نکاتی رو رعایت می‌کنید؟ چون ما هم می‌خوایم نمونه کارتون رو تو خونه‌مون اجرا کنیم.
این که برکه خدمات قیرگونی پشت بام رو به صورت حرفه‌ای ارائه می‌ده یه نکته مثبته. ولی آیا باتوجه به ترندهای جدید تو بازار، روش‌های جایگزین برای عایق‌بندی بهتر وجود داره که توصیه کنید؟ من دنبال یه راهکار هستم که از لحاظ اقتصادی و دوام بیشتر به صرفه باشه. اگه امکان داره گزینه‌های دیگه رو هم معرفی کنید.
قیرگونی پشت بام یکی از مهم‌ترین خدمات ساختمانیه و این مطلب خوب توضیح داده. برام سواله که آیا محدودیتی برای ارتفاع ساختمان دارید یا نه. بعضی شرکتا نمی‌تونن تو ارتفاع زیاد کار کنن. با توجه به نوع مواد استفاده شده، آیا حفظ و نگهداری خاصی لازمه که مشتری رعایت کنه؟ سوال دیگه‌ای هم دارم، آیا خدمات پس از فروش دارید؟
موضوع قیرگونی پشت بام خیلی جالبه و تیم برکه به نظر می‌رسه تو این زمینه تخصص خوبی داره. برای کسی مثل من که زیاد اطلاعاتی نداره، خیلی خوبه اگه بدونم هنگام بستن قرارداد چه نکاتی باید رعایت شه؟ همچنین می‌خوام بدونم که اگر بعد از کار مشکلاتی به وجود بیاد چقدر طول می‌کشه تا اونا رو حل کنید؟
قیرگونی پشت بام که برکه انجام می‌ده خیلی خوب توصیه شده. من تازه‌کارم و نمی‌دونم نکات مهم این کار چی هستن. می‌تونید بگید که چطور می‌شه فهمید که کار به درستی انجام شده؟ آیا روش خاصی برای تست کیفیت قیرگونی وجود داره؟ می‌خوام مطمئن باشم که بعد از انجام کار مشکلی پیش نمیاد و هزینه‌هام هدر نمی‌ره.
تجربه قیرگونی پشت بام اصلاً ندارم ولی فکر می‌کنم مقاله گروه برکه خیلی روشن‌کننده بود. من متوجه نشدم که آیا اجراش تو مناطق گرمسیری و سردسیری فرق داره؟ آیا نیاز به نگهداری دوره‌ای هم داره تا کارآمد بمونه؟ من واقعاً دنبال یه راهکار مطمئن برای خونه‌ام هستم که هم کیفیت خوب داشته باشه هم مقرون به صرفه باشه.