رفتن به محتوای اصلی

راهنمای فنی برکه

ساخت حوض هشت ضلعی: طراحی، مراحل ساخت و مکان مناسب

به‌روزرسانی: ۲۳ آبان ۱۴۰۵زمان مطالعه: حدود ۱۲ دقیقه

ساخت حوض هشت ضلعی: طراحی خاص و جذاب ساخت حوض هشت ضلعی یکی از خدمات منحصر به فرد گروه مهندسی برکه است که به شما این امکان را می‌دهد تا فضایی جذاب و متفاوت در محیط خود ایجاد کنید. با ساخت حوض هشت ضلعی، می‌توانید به باغ یا حیاط خود جلوه‌ای خاص و مدرن ببخشید.

ساخت حوض هشت ضلعی

۰۱ساخت حوض هشت ضلعی در یک نگاه

ساخت حوض هشت‌ضلعی با پیاده کردن یک مربع روی زمین و بریدن چهار گوشهٔ آن شروع می‌شود و با آزمون آب‌گیری پیش از کاشی تمام می‌شود. اگر هر هشت ضلع برابر باشند، طول هر ضلع حدود ۰٫۴۱ عرض حوض است و هر دو ضلع کنار هم با زاویهٔ ۱۳۵ درجه به هم می‌رسند. بدنه را معمولاً با بتن مسلح در قالب تخت می‌سازند، لوله‌های فواره و تخلیه را پیش از بتن‌ریزی کار می‌گذارند و آب‌بندی را با تقویت هشت کنج انجام می‌دهند. بعد کاشی دیواره‌ها و سنگ لبه با برش زاویه‌دار روی کار می‌آید.

تفاوت حوض هشت‌ضلعی با حوض چهارگوش در تعداد کنج‌هاست: به‌جای چهار کنج، هشت کنج دارید و هر کنج یک درز قالب، یک خم میلگرد، یک برش کاشی و یک محل احتمالی نشت است. در عوض، زاویهٔ هر کنج بازتر از کنج قائم است و آب و رسوب کمتر در آن گیر می‌کند. اصول کلی ساخت، مصالح بدنه و بازسازی حوض قدیمی در صفحهٔ مراحل ساخت حوض سنتی آمده است؛ این صفحه فقط چیزهایی را باز می‌کند که شکل هشت‌ضلعی به کار اضافه می‌کند. اگر ساخت حوض بخشی از طرح بزرگ‌تر حیاط یا استخر است، خدمت طراحی و ساخت استخر و حوض برکه همین مراحل را از بازدید تا تحویل پوشش می‌دهد.

۰۲حوض هشت ضلعی منظم، کشیده یا پخ‌دار

حوض هشت‌ضلعی در حیاط ایرانی بیشتر در محور میانی حیاط یا روبه‌روی ایوان می‌نشیند، چون از چهار جهت قرینه است و نگاه را به وسط می‌کشد. پیش از هر کاری معلوم کنید کدام نوع هشت‌ضلعی را می‌خواهید؛ هر سه در حیاط‌های تهران و کرج دیده می‌شوند و اجرایشان کمی فرق دارد.

نوعشکلجای مناسبنکتهٔ اجرا
هشت‌ضلعی منظمهشت ضلع برابر، همهٔ کنج‌ها ۱۳۵ درجهمیانهٔ حیاط مربعی یا باغچههمهٔ قطعه‌های قالب و سنگ لبه یک اندازه‌اند
هشت‌ضلعی کشیدهدو ضلع روبه‌رو بلندتر، بقیه برابرحیاط باریک و کشیده، محور ورودیزاویه‌ها همان ۱۳۵ درجه است ولی اندازهٔ ضلع‌ها دو نوع است
مستطیل پخ‌دارمستطیل با چهار گوشهٔ بریده و کوتاهجایی که حوض چهارگوش می‌خواهید ولی کنج تیز نهساده‌ترین قالب؛ چهار کنج پخ کوتاه نیاز به دقت بیشتر در کاشی دارد

جای حوض را مثل هر حوض دیگری انتخاب کنید: دور از ریشهٔ درخت و درخت برگ‌ریز، روی مسیر نبودن لوله‌های آب و گاز و کابل برق، و با فضای کافی برای رفت‌وآمد دورتادور. حوض را به دیوار ساختمان نچسبانید و در کنج حیاط هم نگذارید؛ شکل هشت‌ضلعی وقتی از همهٔ طرف دیده شود معنا پیدا می‌کند. اگر بین حوض گرد و هشت‌ضلعی مردد هستید، جدول مقایسهٔ شکل‌ها در صفحهٔ حوض گرد حیاط به تصمیم کمک می‌کند.

حوض هشت ضلعی با دیوارهٔ کوتاه سفید و آب آبی در حیاط ستون‌دار
حوض هشت‌ضلعی منظم در محور حیاط؛ لبهٔ کوتاه دورتادور، حوض را از کف جدا می‌کند.

۰۳پیاده کردن هشت‌ضلعی منظم روی زمین

ساده‌ترین روش پیاده کردن هشت‌ضلعی منظم، روش «مربع و برش گوشه» است و به نقاله نیاز ندارد. اول مربعی به ضلع عرض نهایی حوض (فاصلهٔ دو ضلع روبه‌رو) پیاده کنید و قائم بودنش را با برابر بودن دو قطر مربع بسنجید. بعد از هر گوشهٔ مربع، روی هر دو ضلع، به اندازهٔ ۰٫۲۹۳ عرض جلو بروید و علامت بزنید. هشت علامت به‌دست می‌آید؛ وصل کردن آن‌ها هشت‌ضلعی منظم را می‌سازد. این ضریب‌ها از رابطه‌های هندسهٔ هشت‌ضلعی منظم به دست می‌آیند و به جنس مصالح بستگی ندارند.

عرض حوض (متر)طول هر ضلع (متر)برش از هر گوشهٔ مربع (متر)فاصلهٔ کنج تا کنج روبه‌رو (متر)مساحت کف (متر مربع)
۲۰٫۸۳۰٫۵۹۲٫۱۶۳٫۳۱
۲٫۵۱٫۰۴۰٫۷۳۲٫۷۱۵٫۱۸
۳۱٫۲۴۰٫۸۸۳٫۲۵۷٫۴۶
۴۱٫۶۶۱٫۱۷۴٫۳۳۱۳٫۲۵

اعداد جدول فقط حساب هندسی‌اند، نه توصیهٔ اندازه؛ ابعاد حوض را جای حیاط، دید از ساختمان و ایمنی تعیین می‌کند. برای کنترل، چهار قطر کنج‌به‌کنج را بکشید: در هشت‌ضلعی منظم هر چهار قطر باید برابر باشند و همه از یک نقطه بگذرند. همان نقطه مرکز حوض و جای فوارهٔ وسط است. اگر یکی از قطرها کوتاه‌تر بود، پیش از کندن خاک اصلاح کنید؛ خطای چند سانتی‌متری در پیاده کردن، بعداً در سنگ لبه به صورت درزهای نابرابر دیده می‌شود.

چون میخ‌های کنج با گودبرداری از بین می‌روند، امتداد چهار قطر را با میخ و ریسمان بیرون از محدودهٔ کندن نگه دارید تا هر وقت ریسمان‌ها را بکشید، مرکز و کنج‌ها دوباره پیدا شوند. تراز لبه را از یک نقطهٔ ثابت با شلنگ تراز یا تراز لیزری بگیرید؛ در حوض هشت‌ضلعی کج بودن لبه زودتر از حوض گرد به چشم می‌آید، چون خط آب روی هشت ضلع صاف دیده می‌شود.

۰۴قالب، میلگرد و دیوار هشت ضلع

حسن هشت‌ضلعی نسبت به حوض گرد این است که قالبش تخت است: هشت تختهٔ دیوار، در کف و بالا به هم بسته می‌شوند. ولی هر کنج قالب جایی است که فشار بتن تازه آن را باز می‌کند؛ کنج‌ها را با چوب یا پروفیل زاویه‌دار و بست محکم کنید و پیش از بتن‌ریزی، زاویه و عمود بودن هر تخته را دوباره بسنجید. قالب دیوار درونی و بیرونی باید فاصلهٔ یکسان داشته باشند تا ضخامت دیوار در هشت ضلع یکی باشد.

میلگرد افقی دیوار باید پیوسته یا با همپوشانی کافی که مهندس تعیین می‌کند از کنج بگذرد، نه این‌که در کنج قطع شود و دو تکه بی‌همپوشانی فقط کنار هم بنشینند. قطع شدن میلگرد درست در کنج، ضعیف‌ترین نقطهٔ حوض را در جایی می‌سازد که بیشترین درز را دارد. قطر و فاصلهٔ میلگرد، ضخامت دیوار و کف را مهندس بر اساس اندازهٔ حوض و خاک محل تعیین کند؛ برای حوض کوچک حیاط هم بهتر است این جزئیات روی کاغذ بیاید.

اگر دیوار را با آجر یا بلوک می‌سازید، کنج ۱۳۵ درجه یعنی هر ردیف در هر کنج برش می‌خورد و قفل‌وبست ردیف‌ها ضعیف‌تر از کنج قائم است. در این حالت هستهٔ بتنی مسلح در کنج‌ها یا کلاف بالای دیوار کمک می‌کند؛ نکته‌های دیوار بلوکی در صفحهٔ ساخت حوض با بلوک سیمانی آمده است. بتن کف و دیوار را تا جای ممکن یک‌جا بریزید؛ درز اجرایی میان کف و دیوار، به‌ویژه زیر کنج‌ها، یکی از راه‌های رایج نشت است و اگر ناگزیر است، باید با نوار آب‌بند (واتر استاپ) اجرا شود.

۰۵هشت کنج: جای اصلی نشت حوض هشت‌ضلعی

یک مرجع فنی ساخت حوض بتنی یادآوری می‌کند که بتن به‌تنهایی آب‌بند نیست و باید با پوشش آب‌بند پوشانده شود؛ کاشی هم جلوی نشت را نمی‌گیرد. در حوض هشت‌ضلعی، لایهٔ آب‌بند باید پیش از کاشی روی همهٔ کف و دیواره‌ها اجرا شود و کنج‌ها دو کار اضافه لازم دارند. اول، کنج کف و دیوار و کنج دو دیوار را با ملات ترمیمی گرد یا پخ کنید تا لایهٔ آب‌بند روی لبهٔ تیز نازک نشود. دوم، در هر کنج نوار یا توری تقویت در لایهٔ آب‌بند بنشانید، چون حرکت کوچک دو دیوار کنار هم بیشتر از همه در کنج ترک مویی می‌سازد.

لوله‌ها را از کنج دور نگه دارید. لولهٔ تخلیه، سرریز و ورودی فواره باید از میانهٔ یک ضلع یا از کف رد شوند و با غلاف یا فلنج آب‌بند در بتن بنشینند؛ سوراخ‌کاری بعدی کنار کنج، دو نقطهٔ ضعیف را روی هم می‌گذارد. وقتی آب‌بندی خشک شد، حوض را تا لبه پر کنید و چند روز سطح آب را با سطلی که کنارش پر و هم‌سایه گذاشته‌اید مقایسه کنید تا تبخیر از نشت جدا شود. روش‌ها و مصالح آب‌بندی بدنه را در صفحهٔ آب‌بندی حوض سیمانی مقایسه کرده‌ایم.

ساخت حوضچه‌های بتنی هشت ضلعی؛ بدنهٔ خالی پیش از آب‌بندی و کاشی
بدنهٔ بتنی هشت‌ضلعی پیش از آب‌بندی؛ کنج‌ها و درز کف و دیوار پیش از هر پوششی بازبینی می‌شوند.

۰۶فوارهٔ وسط، تخلیه و سرریز در هشت‌ضلعی

مرکز حوض هشت‌ضلعی همان نقطهٔ برخورد قطرهای کنج‌به‌کنج است و فوارهٔ وسط باید دقیقاً همان‌جا بنشیند؛ چند سانتی‌متر جابه‌جایی در حوض قرینه بلافاصله دیده می‌شود. پیش از بتن‌ریزی کف، ریسمان قطرها را دوباره بکشید و لولهٔ فواره را با غلاف آب‌بند در مرکز ثابت کنید. شیب کف را به سمت کفشوی تخلیه بدهید؛ اگر کفشوی را در مرکز می‌گذارید، فواره را کمی بالاتر روی پایه بنشانید تا با هم تداخل نکنند.

سرریز را در میانهٔ ضلعی بگذارید که به سمت باغچه یا آبرو است، نه در کنج و نه روبه‌روی در ورودی. ورودی آب و برگشت پمپ هم بهتر است روی دو ضلع روبه‌رو باشند تا آب در هشت کنج راکد نماند. پمپ و چراغ داخل آب باید از مداری با کلید محافظ جان (RCD) تغذیه شوند و سیم‌کشی را برق‌کار واجد صلاحیت انجام دهد. اگر فواره یا آبنما جدا از حوض اجرا می‌شود، نکته‌های آب‌بندی فواره و آبنمای حیاط را هم ببینید.

۰۷کاشی دیواره و سنگ لبهٔ هشت‌ضلعی

سنگ لبهٔ حوض هشت‌ضلعی منظم از هشت قطعهٔ هم‌اندازه درست می‌شود و هر قطعه دو سر فارسی‌بر دارد. چون هر کنج ۴۵ درجه مسیر لبه را می‌چرخاند، سر هر قطعه با زاویهٔ ۲۲٫۵ درجه بریده می‌شود تا دو قطعه در کنج بی‌درز باز به هم برسند. یک قطعه را آزمایشی ببرید و روی کنج بگذارید؛ اگر درست نشست، باقی را با همان شابلون ببرید. در هشت‌ضلعی کشیده، دو اندازه قطعه دارید ولی زاویهٔ برش همان است.

کاشی‌کاری هر دیواره را از وسط همان ضلع شروع کنید تا برش‌ها در دو کنج قرینه و هم‌اندازه بیفتند. اگر از یک کنج شروع کنید، در کنج دیگر نوار باریکی از کاشی می‌ماند که هم زشت است و هم زودتر جدا می‌شود. در کنج‌های ۱۳۵ درجه، کاشی ریز یا موزاییکی راحت‌تر از کاشی بزرگ می‌نشیند. طرح کف را از مرکز حوض به بیرون بچینید؛ حاشیهٔ هشت‌ضلعی دور کف، شکل حوض را از بالا بهتر نشان می‌دهد. کاشی باید برای غوطه‌وری دائم مناسب باشد و چسب و بندکشی هم برای محیط همیشه خیس انتخاب شوند.

  • برش زاویه‌دار: برش ۲۲٫۵ درجه با دستگاه ثابت و تیغهٔ تر دقیق‌تر از فرز دستی است.
  • بند کنج: بند کنج‌ها را هم‌پهنای بقیه نگه دارید؛ بند پهن در کنج نشانهٔ پیاده کردن نادرست است، نه راه پنهان کردن آن.
  • شیب سنگ لبه: سطح سنگ کمی رو به بیرون شیب داشته باشد تا آب باران و گل حیاط به داخل حوض نریزد.

۰۸حجم آب حوض هشت‌ضلعی را چطور حساب کنیم

مساحت کف هشت‌ضلعی منظم تقریباً ۰٫۸۲۸ برابر مربع عرض حوض است. پس حجم آب برابر است با: ۰٫۸۲۸ × عرض × عرض × عمق آب. برای مثال، حوضی به عرض ۳ متر و عمق آب ۴۰ سانتی‌متر حدود ۰٫۸۲۸ × ۳ × ۳ × ۰٫۴ یعنی نزدیک ۳ متر مکعب آب می‌گیرد که می‌شود حدود ۳٬۰۰۰ لیتر. این عدد فقط مثال حساب است، نه پیشنهاد عمق.

حجم را برای سه کار لازم دارید: انتخاب پمپ فواره به اندازهٔ حوض، دانستن این‌که پر کردن حوض چقدر آب می‌برد، و اندازه گرفتن هر مادهٔ افزودنی که سازنده‌اش بر اساس لیتر دستور داده است. اگر حوض شما هشت‌ضلعی کشیده یا پخ‌دار است، کف را به یک مستطیل و چند مثلث تقسیم کنید یا از روش‌های محاسبهٔ حجم آب به لیتر استفاده کنید.

چک‌لیست

چک‌لیست هشت‌ضلعی پیش از بتن‌ریزی و تحویل

این موارد را پیش از ریختن بتن و هنگام تحویل خودتان ببینید یا از اجراکننده مکتوب بخواهید.

  • چهار قطر کنج‌به‌کنج برابرند و از یک نقطه می‌گذرند.
  • طول هشت ضلع (یا دو اندازه در حوض کشیده) با نقشه یکی است.
  • میخ‌های امتداد قطرها بیرون از محدودهٔ کندن مانده‌اند.
  • کنج‌های قالب بست دارند و میلگرد افقی در کنج‌ها پیوسته یا با همپوشانی کافی رد شده و بی‌اتصال قطع نشده است.
  • لوله‌های فواره، تخلیه و سرریز با غلاف آب‌بند و دور از کنج‌ها کار گذاشته شده‌اند.
  • جزئیات درز کف و دیوار (یک‌جا ریختن یا نوار آب‌بند) روشن است.
  • روش آب‌بندی، تقویت کنج‌ها و مدت آزمون آب‌گیری پیش از کاشی مکتوب شده است.
  • نوع کاشی، چسب، بند و نحوهٔ برش سنگ لبه پیش از خرید تعیین شده است.
  • ایمنی کودک (نرده، توری یا پوشش) در طرح دیده شده است.
خطاهای رایج

خطاهای رایج در ساخت حوض هشت ضلعی

بیشتر این خطاها از همان روز پیاده کردن یا قالب‌بندی می‌آیند و بعد از کاشی به‌سختی جبران می‌شوند.

۱

پیاده کردن با چشم

ضلع‌ها با متر اندازه می‌شوند ولی قطرها کنترل نمی‌شوند. نتیجه هشت‌ضلعی کج است که در سنگ لبه و خط آب پیداست.

۲

قطع میلگرد در کنج

دو تکه میلگرد در کنج فقط کنار هم می‌نشینند. ترک مویی کنج از همین‌جا شروع می‌شود و آب راهش را پیدا می‌کند.

۳

آب‌بندی بی‌تقویت کنج

لایهٔ آب‌بند روی کنج تیز نازک می‌شود. بدون گرد کردن کنج و نوار تقویت، کنج‌ها اولین جای نشت‌اند.

۴

سوراخ‌کاری بعد از بتن

لولهٔ فواره یا سرریز بعداً با سوراخ کردن دیوار رد می‌شود، آن هم نزدیک کنج. دو ضعف روی هم می‌افتد.

۵

کاشی‌کاری از کنج

شروع از یک کنج، نوار باریک کاشی را به کنج دیگر می‌برد. شروع از وسط هر ضلع، برش‌ها را قرینه می‌کند.

۶

حذف آزمون آب‌گیری

کاشی روی بدنهٔ آزمایش‌نشده نشسته و پیدا کردن نشت حالا یعنی کندن کاشی.

۰۹حوض هشت‌ضلعی فعلی آب کم می‌کند؟ همین الان چه کنید

اول تبخیر را از نشت جدا کنید: پمپ را خاموش کنید، سطح آب را با چسب کاغذی روی کاشی علامت بزنید و سطلی پر از آب کنار حوض بگذارید. اگر بعد از یکی دو روز افت حوض آشکارا بیشتر از سطل بود، نشت دارید. حالا پمپ را روشن کنید و دوباره بسنجید؛ اگر با پمپ روشن افت تندتر شد و پاشش فواره یا باد آب را بیرون حوض نمی‌برد، نشت احتمالاً در لوله‌کشی فواره یا برگشت است، نه در بدنه.

در حوض هشت‌ضلعی، سطح آب جایی که ثابت می‌ماند سرنخ خوبی است: اگر آب تا زیر یک ردیف مشخص پایین آمد و آنجا ایستاد، ترک یا درز معمولاً در همان ارتفاع است و بیشتر در کنج‌ها یا دور لوله‌ها. کنج‌ها و دور لوله‌ها را از نزدیک ببینید و بند کاشی سست یا ترک مویی را علامت بزنید. تا روشن شدن علت، حوض را مدام پر نکنید؛ آب نشتی خاک زیر کف و پی دیوار مجاور را خیس می‌کند. برای حوضی که الان ساخته شده و آب می‌دهد، آب‌بندی حوض موجود معمولاً بدون تخریب کامل بدنه شدنی است، به شرط آن‌که علت درست پیدا شود.

برای حوض هشت‌ضلعی حیاطتان در تهران یا کرج، کارشناس برکه محل، اندازه‌ها، مسیر لوله‌ها و نوع بدنه را رایگان بررسی می‌کند و پیشنهاد اجرا را مکتوب می‌دهد.

۱۰ایمنی کودک کنار حوض حیاط

حوض کم‌عمق هم برای کودک خردسال خطرناک است و شکل حوض این را تغییر نمی‌دهد. راهنمای ایمنی حوض باغ RoSPA نظارت دائم بزرگ‌تر، توری فلزی محکم روی آب یا نردهٔ بلند با در قفل‌دار را پیشنهاد می‌کند و یادآوری می‌کند که کودکان از نرده بالا می‌روند. در حوض هشت‌ضلعی، توری یا پوشش را می‌توان از هشت قطعهٔ هم‌اندازه ساخت که روی لبه بنشیند؛ این کار را از همان مرحلهٔ طراحی در نظر بگیرید.

اگر در خانه کودک خردسال دارید، حوض برجسته با لبهٔ بلندتر از کف ایمن‌تر از حوض همسطح است، ولی جای توری یا نرده را نمی‌گیرد. سنگ لبه را از جنس غیرلغزنده انتخاب کنید و دور حوض را طوری شیب بدهید که آب روی آن نماند.

۱۱هزینهٔ ساخت حوض هشت ضلعی به چه بستگی دارد

برآورد هزینه را فقط بعد از دیدن محل می‌شود داد و برکه آن را مکتوب می‌دهد. عامل‌های اصلی این‌ها هستند:

  • اندازه و نوع هشت‌ضلعی: منظم، کشیده یا پخ‌دار؛ تعداد و طول ضلع‌ها قالب و سنگ لبه را تعیین می‌کند.
  • همسطح یا برجسته بودن: حوض برجسته دیوار بیرونی نما‌دار و سنگ لبهٔ پهن‌تر می‌خواهد.
  • روش بدنه: بتن مسلح در قالب یا دیوار بنایی با هستهٔ بتنی در کنج‌ها.
  • خاک و دسترسی: خاک دستی، سطح آب زیرزمینی و راه بردن مصالح به حیاط.
  • فواره و تأسیسات: فوارهٔ وسط، پمپ، چراغ، سرریز و فاصله تا آبرو و برق.
  • کاشی و سنگ: نوع کاشی، طرح کف و تعداد برش‌های زاویه‌دار.
  • تخریب حوض قدیمی: اگر حوض فعلی برداشته یا بازسازی می‌شود.

پیش از شروع، شرح کار، روش آب‌بندی، آزمون آب‌گیری و شرایط تحویل و نگهداری را مکتوب بخواهید تا میان کار چیزی به‌عنوان «اضافه‌کاری» پیش نیاید. هزینهٔ پنهان حوض بیشتر از جبران نشت می‌آید تا از خود ساخت؛ کنج‌های درست‌ساخته از همان روز اول ارزان‌تر از کنج‌های تعمیری‌اند.

پرسش‌های رایج

پرسش‌های رایج دربارهٔ حوض هشت‌ضلعی

حوض هشت ضلعی را چطور روی زمین پیاده کنیم؟

مربعی به ضلع عرض نهایی حوض پیاده کنید و قائم بودنش را با برابر بودن دو قطر بسنجید. از هر گوشهٔ مربع روی هر دو ضلع ۰٫۲۹۳ عرض جلو بروید و علامت بزنید. هشت علامت را به هم وصل کنید. در پایان چهار قطر کنج‌به‌کنج را بکشید؛ اگر برابر بودند و از یک نقطه گذشتند، هشت‌ضلعی منظم است و همان نقطه مرکز حوض است.

طول هر ضلع حوض هشت ضلعی منظم چقدر است؟

در هشت‌ضلعی منظم طول هر ضلع حدود ۰٫۴۱۴ برابر عرض حوض است، یعنی فاصلهٔ دو ضلع روبه‌رو. برای حوضی به عرض ۳ متر، هر ضلع حدود ۱٫۲۴ متر می‌شود و فاصلهٔ دو کنج روبه‌رو حدود ۳٫۲۵ متر. این‌ها حساب هندسی‌اند و اندازهٔ مناسب حوض را جای حیاط، دید از ساختمان و ایمنی تعیین می‌کند.

حوض هشت ضلعی بهتر است یا حوض گرد؟

هیچ‌کدام در آب‌بندی برتری ذاتی ندارند؛ تفاوت در اجراست. قالب و سنگ لبهٔ هشت‌ضلعی تخت و ساده‌تر است، ولی هشت کنج دارد که باید در میلگرد، آب‌بندی و کاشی تقویت شوند. حوض گرد کنج ندارد ولی قالب منحنی و کاشی ریز می‌خواهد. در محور حیاط سنتی هشت‌ضلعی رایج‌تر است و در میانهٔ باغچه یا حیاط کوچک حوض گرد خوش‌نشین‌تر است.

چرا حوض هشت ضلعی از کنج‌ها نشت می‌کند؟

کنج جایی است که درز قالب، خم یا قطع میلگرد، برش کاشی و حرکت دو دیوار کنار هم روی هم می‌افتند. اگر میلگرد در کنج قطع شده باشد، لایهٔ آب‌بند روی لبهٔ تیز نازک مانده باشد یا لوله از نزدیک کنج رد شده باشد، ترک مویی همان‌جا باز می‌شود. گرد کردن کنج، نوار تقویت در آب‌بندی و آزمون آب‌گیری پیش از کاشی این خطر را کم می‌کند.

سنگ لبه حوض هشت ضلعی را با چه زاویه‌ای ببریم؟

در هشت‌ضلعی منظم هر کنج مسیر لبه را ۴۵ درجه می‌چرخاند، پس سر هر قطعهٔ سنگ با زاویهٔ ۲۲٫۵ درجه بریده می‌شود تا دو قطعه در کنج به هم برسند. هشت قطعهٔ هم‌اندازه لازم دارید. اول یک قطعه را آزمایشی ببرید و روی کنج بگذارید، بعد باقی را با همان شابلون ببرید. سطح سنگ هم کمی رو به بیرون شیب داشته باشد.

حجم آب حوض هشت ضلعی را چطور حساب کنیم؟

مساحت کف هشت‌ضلعی منظم حدود ۰٫۸۲۸ برابر مربع عرض حوض است. حجم آب برابر است با ۰٫۸۲۸ × عرض × عرض × عمق آب. برای حوضی به عرض ۳ متر و عمق آب ۴۰ سانتی‌متر حدود ۳ متر مکعب یا ۳٬۰۰۰ لیتر به‌دست می‌آید. برای هشت‌ضلعی کشیده، کف را به یک مستطیل و چند مثلث تقسیم کنید و جمع بزنید.

آیا دیوار حوض هشت ضلعی را می‌شود با بلوک سیمانی ساخت؟

شدنی است، ولی در کنج‌های ۱۳۵ درجه هر ردیف بلوک برش می‌خورد و قفل‌وبست ردیف‌ها ضعیف‌تر از کنج قائم می‌شود. برای جبران، کنج‌ها را با هستهٔ بتنی مسلح پر کنید و کلاف بتنی بالای دیوار بگذارید. بلوک هم مثل بتن آب‌بند نیست؛ پیش از کاشی باید لایهٔ آب‌بند با تقویت کنج‌ها اجرا و با آب‌گیری آزمایش شود.

گروه مهندسی برکه

طراحی، ساخت، بازسازی و آب‌بندی استخر، مخزن و سازه‌های آبی ساختمان در تهران و البرز.