رفتن به محتوای اصلی

راهنمای فنی برکه

ساخت حوض با پلاستیک: مراحل ساخت، مزایا و عوامل هزینه

به‌روزرسانی: ۲۳ آبان ۱۴۰۵زمان مطالعه: حدود ۱۶ دقیقه

راهکاری مدرن برای ساخت حوض با پلاستیک ساخت حوض با پلاستیک یکی از جدیدترین و کاربردی‌ترین روش‌های ایجاد فضای آبی در محیط زندگی یا کار شماست.

ساخت حوض با پلاستیک

۰۱ساخت حوض با پلاستیک در یک نگاه

ساخت حوض با پلاستیک دو راه اصلی دارد: یا یک ورق یکپارچهٔ مخصوص حوض (لاینر) را روی بستری نرم در چاله پهن می‌کنید، یا یک حوض پیش‌ساختهٔ پلاستیکی را تراز در خاک می‌نشانید. در هر دو راه، آب را خود پلاستیک نگه می‌دارد و خاک و سنگ فقط تکیه‌گاه و پوشش لبه‌اند؛ پس هر سوراخ، چین کشیده یا لبهٔ پایین‌افتاده یعنی نشت.

حاصل کار یک حوض گیاهی، آبنمای کوچک یا گوشه‌ای خنک در حیاط و باغ است که در یکی دو روز و با ابزار ساده ساخته می‌شود و اگر نخواستید، بی‌تخریب جمع می‌شود. اما حوض پلاستیکی جای حوض بتنی یا استخر شنای ساختمانی را نمی‌گیرد: لبه‌اش بار رفت‌وآمد را تحمل نمی‌کند، ورق در برابر سنگ تیز، ریشه و بیل آسیب‌پذیر است و اگر زیر آفتاب بماند زودتر خراب می‌شود.

برای این‌که از همان اول درست انتخاب کنید، سه پرسش را جواب بدهید: حوض چقدر بزرگ و چقدر ماندگار باشد، روی خاک است یا روی بالکن و بام، و آیا قرار است ماهی یا فواره داشته باشد. پاسخ این سه، نوع پلاستیک، عمق و حتی این‌که اصلاً پلاستیک مناسب است یا نه را روشن می‌کند.

ساخت حوض با پلاستیک: ورق مشکی پهن‌شده در چالهٔ حیاط و شیلنگ آب‌گیری
ورق را شل در چاله بیندازید تا وزن آب آن را به دیواره بچسباند، نه این‌که آن را بکشید.

۰۲کدام پلاستیک برای حوض مناسب است

در بازار به هر ورقی «پلاستیک حوض» می‌گویند، ولی رفتار این ورق‌ها زیر آفتاب، سرما و فشار آب خیلی فرق دارد. جدول زیر گزینه‌های رایج را از نظر کاربرد و نقطهٔ ضعف کنار هم می‌گذارد. هنگام خرید، برگهٔ مشخصات را بخواهید و ببینید سازنده آن را برای حوض، تماس دائم با آب و تابش آفتاب مناسب اعلام کرده است یا نه.

گزینهمناسب براینقطهٔ قوتنقطهٔ ضعف
نایلون یا پلاستیک ساختمانی معمولیآزمایش موقت، حوض یک‌فصلیارزان و در دسترسزیر آفتاب ترد می‌شود و با یک سنگ تیز پاره می‌شود؛ برای حوض ماندگار مناسب نیست.
لاینر پی‌وی‌سی (PVC)حوض گیاهی و آبنمای کوچک تا متوسطنرم، سبک، قیمت مناسب‌تر از لاستیکیدر سرما سفت‌تر می‌شود؛ همهٔ انواعش برای ماهی مناسب اعلام نشده‌اند.
لاینر لاستیکی (EPDM یا بوتیل)حوض ماندگار با شکل نامنظمانعطاف زیاد، جا افتادن خوب در گوشه‌ها، دوام بیشترسنگین‌تر و گران‌تر است؛ بدون لایهٔ محافظ زیرین سوراخ می‌شود.
ژئوممبران پلی‌اتیلن (HDPE)استخر ذخیرهٔ آب و حوض بزرگ با شکل سادهمقاوم در برابر آفتاب و مواد شیمیاییسفت است و در حوض کوچک خمیده چین‌های بد می‌دهد؛ درزش جوش حرارتی با دستگاه می‌خواهد.
حوض پیش‌ساختهٔ پلاستیکی یا فایبرگلاسحوض کوچک با شکل آمادهنصب سریع، کف و دیوارهٔ صافشکل و عمق محدود است؛ لبهٔ پلاستیک با گذر زمان شکننده می‌شود و تعمیرش سخت است.
تشت، بشکهٔ نصف‌شده یا ظرف بزرگبالکن، تراس، گوشهٔ حیاطبدون کندن زمین، قابل جابه‌جاییحجم کم، گرم شدن سریع آب، وزن زیاد روی کف بالکن.

ساخت حوض با نایلون معمولی را فقط برای آزمایش شکل و جای حوض یا یک حوض فصلی در نظر بگیرید. اگر حوض قرار است چند سال بماند، لاینر مخصوص حوض یا یک حوض پیش‌ساختهٔ سالم انتخاب ایمن‌تری است. منابع باغبانی معتبر مثل راهنمای ساخت حوض انجمن سلطنتی باغبانی بریتانیا هم لاینر لاستیکی را بادوام‌ترین گزینهٔ انعطاف‌پذیر می‌دانند و یادآوری می‌کنند که پوستهٔ پلاستیکی قالبی معمولاً تعمیرپذیر نیست. اگر بعداً قرار است ماهی در حوض باشد، از فروشنده ورقی بخواهید که برای تماس با موجود زنده مناسب اعلام شده است؛ نگهداری ماهی خودش موضوع جداگانه‌ای است و بهتر است با متخصص آبزیان مشورت کنید.

۰۳جای حوض، عمق و شیب دیواره

جایی را انتخاب کنید که دست‌کم نیمی از روز آفتاب بگیرد ولی زیر تاج درخت نباشد. ریشه می‌تواند ورق را از زیر فشار دهد و برگ ریزان پاییز، آب را پر از لجن می‌کند. پایین‌ترین نقطهٔ حیاط هم جای خوبی نیست، چون آب باران همراه خاک، کود و شستهٔ کف حیاط به حوض می‌ریزد و لبهٔ ورق را از پشت خیس می‌کند. پیش از کندن، مسیر لوله‌های آب، گاز، فاضلاب و کابل برق زیر خاک را بپرسید یا از روی نقشه پیدا کنید.

در تهران و کرج تابستان گرم و خشک است و زمستان شب‌های یخبندان دارد. حوض خیلی کم‌عمق در مرداد زود داغ می‌شود و آبش سریع تبخیر می‌شود، و در دی ممکن است تا کف یخ بزند. برای همین بهتر است بخشی از حوض عمیق‌تر باشد و دور تا دورش یک پلهٔ کم‌عمق برای گلدان گیاهان آبی و برای بیرون آمدن جانوران بماند. دیواره را با شیب ملایم بکنید، نه عمودی؛ دیوارهٔ عمودی در خاک سست ریزش می‌کند و ورق را با خودش پایین می‌کشد.

نکتهٔ مهم‌تر از عمق، تراز بودن لبه است. لبهٔ حوض پلاستیکی باید دور تا دور هم‌سطح باشد، چون آب همیشه تا پایین‌ترین نقطهٔ لبه بالا می‌آید. اگر یک طرف چند سانتی‌متر پایین‌تر باشد، ورق آن طرف از آب بیرون نمی‌زند و آب از همان‌جا به خاک اطراف نشت می‌کند.

۰۴اندازهٔ ورق پلاستیکی را حساب کنید

اگر ورق کم بیاید، حوض نیمه‌کاره می‌ماند یا باید درز بخورد، و هر درز در لبه یا زیر آب یک نقطهٔ ضعف تازه است که فقط با نوار و چسب مخصوص همان جنس ورق درست درمی‌آید. ورق باید کف، دو دیوارهٔ روبه‌رو و یک حاشیه برای زیر سنگ لبه را بپوشاند. قاعدهٔ ساده این است: طول ورق = بیشترین طول حوض + دو برابر بیشترین عمق + حاشیهٔ دو طرف؛ عرض هم به همین ترتیب. منابع باغبانی برای حاشیهٔ هر طرف حدود ۱۵ تا ۳۰ سانتی‌متر می‌گویند؛ اگر لبه را با سنگ پهن می‌پوشانید، سمت بیشتر را بگیرید.

یک مثال: حوضی به طول ۲ متر، عرض ۱٫۵ متر و بیشترین عمق ۶۰ سانتی‌متر. با حاشیهٔ ۳۰ سانتی‌متری هر طرف، طول ورق می‌شود ۲ + ۱٫۲ + ۰٫۶ یعنی ۳٫۸ متر و عرضش ۱٫۵ + ۱٫۲ + ۰٫۶ یعنی ۳٫۳ متر. لایهٔ محافظ زیرین را هم به همین اندازه بگیرید. اگر حوض پله یا شکل نامنظم دارد، با یک متر نواری یا طناب از لبه‌ای به لبهٔ روبه‌رو، از روی کف و پله‌ها، اندازه بگیرید تا عدد واقعی‌تری به دست آید.

حوض پلاستیکی بزرگ با لاینر مشکی پر از آب، پیش از پوشاندن لبه با سنگ
ورق اضافه را تا پر شدن کامل حوض نبرید؛ وزن آب بخشی از آن را به داخل می‌کشد.

۰۵مراحل ساخت حوض با لاینر

ترتیب کار در ساخت حوض با ورق پلاستیکی اهمیت دارد، چون بیشتر خرابی‌ها از کاری است که زود یا دیر انجام شده است. گام‌ها را به همین ترتیب جلو ببرید:

  1. علامت‌گذاری: شکل حوض را با شیلنگ یا طناب روی زمین بچینید و چند روز ببینید؛ بعد با گچ یا ماسه خط بکشید.
  2. کندن چاله: اول دور تا دور را بکنید و بعد وسط را. پلهٔ کم‌عمق کناری را جا بگذارید و دیواره را شیب‌دار نگه دارید.
  3. تراز کردن لبه: با تراز بلند یا شیلنگ تراز، لبه را دور تا دور هم‌سطح کنید. این مهم‌ترین گام است و ارزش وقت گذاشتن دارد.
  4. پاک‌سازی کف: سنگ، شیشه و ریشه را بیرون بیاورید. در خاک سنگلاخی یک لایهٔ ماسهٔ نرم مرطوب روی کف بکشید.
  5. لایهٔ محافظ: نمد یا ژئوتکستایل مخصوص زیر لاینر را روی کف و دیواره پهن کنید و لبه‌ها را روی هم بیندازید. موکت کهنهٔ بی‌میخ هم جایگزین موقت است.
  6. پهن کردن لاینر: در هوای ملایم که ورق نرم‌تر است، آن را شل روی چاله بیندازید، از وسط شروع کنید و چین‌ها را پهن و مرتب تا کنید. ورق را نکشید.
  7. پر کردن آهسته: لبه‌ها را با چند آجر سبک نگه دارید و آب را آرام باز کنید. هر چند وقت آجرها را کمی شل کنید تا ورق همراه آب پایین برود و کش نیاید.
  8. بریدن اضافه و لبه‌سازی: فقط بعد از پر شدن کامل و یکی دو روز ماندن، ورق اضافه را ببرید. لبه را کمی بالاتر از خاک اطراف نگه دارید، پشتش را رو به بالا تا کنید و با سنگ پهن یا سنگ‌فرش بپوشانید تا ورق زیر آفتاب نماند.

بالا نگه داشتن لبهٔ ورق نسبت به خاک اطراف دو فایده دارد: آب باران و گل حیاط به حوض نمی‌ریزد، و خاک خشک پشت لبه از راه مکش مویینه آب حوض را بیرون نمی‌کشد. اگر قرار است پمپ یا فواره داشته باشید، مسیر کابل و شیلنگ را پیش از سنگ‌چینی از روی لبه رد کنید، نه از وسط ورق.

۰۶نصب حوض پیش‌ساخته پلاستیکی

حوض پیش‌ساخته پلاستیکی یا فایبرگلاس یک پوستهٔ آماده است و کار اصلی، نشاندن درست آن در خاک است. اشتباه رایج این است که پوسته را خالی در چاله می‌گذارند و دورش را یک‌باره خاک می‌ریزند؛ وقتی آب پر می‌شود، دیواره زیر فشار آب و خاک تاب برمی‌دارد و لبه از تراز خارج می‌شود.

روش درست چنین است: پوسته را برعکس یا صاف روی زمین بگذارید و دورش را خط بکشید، چاله را کمی بزرگ‌تر و کمی عمیق‌تر از پوسته بکنید و جای پله‌ها را هم دربیاورید. کف را بکوبید و یک بستر ماسهٔ نرم مرطوب بریزید. پوسته را بنشانید و تراز را هم در طول و هم در عرض چک کنید. بعد چند سانتی‌متر آب بریزید و هم‌زمان دور پوسته را تا همان ارتفاع با ماسه پر کنید و آرام بکوبید، به‌خصوص زیر پله‌ها. این کار را لایه‌لایه تکرار کنید و هر بار تراز را دوباره ببینید.

لبهٔ پوستهٔ پلاستیکی را زیر سنگ یا گیاه بپوشانید، چون تابش مستقیم آفتاب آن را با گذر زمان شکننده می‌کند. روی لبه نایستید و آن را جای نشستن نکنید؛ لبهٔ پلاستیکی برای وزن آدم ساخته نشده است. اگر پوستهٔ دست‌دوم می‌خرید، آن را در آفتاب و از پشت نگاه کنید و ترک‌های مویی کف را بگردید.

۰۷ساخت حوض با تشت، بشکه یا ظرف بزرگ

ساخت حوض با تشت بزرگ پلاستیکی یا نیمهٔ یک بشکه ساده‌ترین راه برای بالکن، تراس یا گوشهٔ کوچک حیاط است. ظرف را بشویید، اگر سوراخ زهکش دارد آن را با درپوش و درزگیر مناسب تماس با آب ببندید یا یک تکه لاینر داخلش بیندازید. داخل ظرف چند آجر یا گلدان وارونه بگذارید تا گیاهان در عمق‌های مختلف بنشینند و یک سنگ بلند هم برای بیرون آمدن پرنده و حشره بگذارید.

روی بالکن و بام، وزن را دست‌کم نگیرید. هر لیتر آب حدود یک کیلوگرم وزن دارد، پس یک تشت دویست لیتری با سنگ و خاک داخلش چند صد کیلوگرم بار روی یک نقطه می‌گذارد. پیش از گذاشتن ظرف بزرگ روی بالکن، تراس یا بام، با مهندس سازه مشورت کنید و ظرف را نزدیک دیوار یا تیر باربر بگذارید، نه وسط دهانه. کف زیر ظرف هم باید آب‌بند و شیب‌دار به سمت کفشور باشد، چون هر سرریز یا نشت کوچک از سقف واحد پایین سر درمی‌آورد.

آب ظرف کوچک در تابستان زود گرم و در زمستان زود یخ می‌زند. اگر ظرف پلاستیکی نازک است، پیش از یخبندان آن را خالی کنید یا به جای سرپوشیده ببرید تا ترک نخورد. برای حوض ثابت و بزرگ‌تر روی بام یا تراس، ساختن یک حوض پلاستیکی موقت راه‌حل نیست و باید از اول طراحی سازه‌ای و آب‌بندی شود.

حوضی ماندگار وسط حیاط یا باغ می‌خواهید یا حوض فعلی‌تان آب کم می‌کند؟ کارشناس برکه در تهران و البرز محل را رایگان می‌بیند و روش ساخت یا آب‌بندی را پیش از شروع مکتوب می‌کند.

۰۸آزمون نشت و پر کردن حوض

هر حوضی در تابستان تهران و کرج آب از دست می‌دهد و بخشی از آن فقط تبخیر است. برای این‌که تبخیر را از نشت جدا کنید، آزمون سطل را انجام دهید: یک سطل پر از آب را روی پله یا سنگی داخل حوض بگذارید، طوری که لبه‌اش بالاتر از آب حوض باشد. سطح آب داخل سطل و سطح آب حوض را با ماژیک یا نوار علامت بزنید و پمپ را خاموش نگه دارید.

بعد از یکی دو روز دو افت را مقایسه کنید. اگر هر دو تقریباً به یک اندازه پایین رفته‌اند، کاهش آب از تبخیر است. اگر آب حوض آشکارا بیشتر از سطل پایین رفته، حوض نشت دارد. وقتی سطح آب حوض در یک خط خاص می‌ایستد، جای سوراخ یا لبهٔ پایین‌افتاده معمولاً همان حوالی است؛ دور تا دور آن خط را با دقت نگاه کنید.

در حوض نو، پیش از سنگ‌چینی نهایی و کاشتن گیاه، حوض را پر کنید و همین آزمون را انجام دهید. پیدا کردن یک لبهٔ پایین یا یک چین تاخورده در این مرحله چند دقیقه کار است، ولی بعد از سنگ‌چینی یعنی برداشتن همهٔ لبه.

حوض پلاستیکی نیمه‌پر با چین‌های ورق مشکی دور لبه در مرحلهٔ آب‌گیری
پیش از سنگ‌چینی، حوض را پر کنید و لبه‌های پایین‌افتاده را پیدا کنید.

۰۹ایمنی: کودک، برق و پشه

کودک: حوض کم‌عمق هم برای کودک نوپا خطر غرق شدن دارد. برگهٔ غرق‌شدگی سازمان جهانی بهداشت کودکان زیر پنج سال را پرخطرترین گروه می‌داند و حصار، پوشاندن آب و نظارت دائم بزرگ‌تر را از مؤثرترین راه‌های پیشگیری می‌شمارد. اگر کودک خردسال در خانه هست، حوض را با نرده دور کنید یا یک توری فلزی محکم کمی زیر سطح آب کار بگذارید.

برق: پمپ، فواره و چراغ زیر آب را فقط برق‌کار صلاحیت‌دار وصل کند، با پریز مخصوص فضای باز و کلید جریان نشتی (محافظ جان). کابل را از سیم سیار و سه‌راهی روی زمین خیس رد نکنید. برای آبنمای خیلی کوچک، پمپ خورشیدی بی‌سیم ریسک کمتری دارد.

پشه: آب ساکن در هوای گرم جای تخم‌گذاری پشه است. راهنمای مرکز کنترل بیماری‌های آمریکا توصیه می‌کند ظرف‌هایی که آب در آن‌ها جمع می‌شود هر هفته خالی یا پوشانده شوند. در حوض، جریان آب با یک پمپ کوچک یا فواره و تمیز نگه داشتن سطح آب کمک می‌کند. تشت‌ها و ظرف‌های اضافهٔ اطراف حوض را هم برعکس کنید.

هنگام کار: با بیل و کلنگ نزدیک مسیر احتمالی لوله و کابل آهسته بکنید، کاتر را رو به بیرون از ورق بکشید و ورق خیس را با کفش زیره‌نرم لگد کنید، نه با کفش آج‌دار یا میخ‌دار.

پیش از باز کردن شیر آب

چک‌لیست پیش از پر کردن حوض پلاستیکی

این‌ها را یکی‌یکی ببینید؛ هر کدام که جا بماند، بعد از پر شدن حوض دردسر بیشتری دارد.

  • لبهٔ حوض دور تا دور با تراز چک شده و هیچ نقطه‌ای پایین‌تر نیست.
  • سنگ، ریشه و تکه‌های تیز از کف و دیواره جمع شده است.
  • لایهٔ محافظ زیر ورق همه‌جا را پوشانده و لبه‌هایش روی هم افتاده است.
  • ورق شل پهن شده، کشیده نشده و چین‌ها پهن و مرتب‌اند.
  • ورق از هر طرف حاشیهٔ کافی برای زیر سنگ لبه دارد.
  • مسیر کابل و شیلنگ پمپ از روی لبه رد شده، نه از کف ورق.
  • پریز فضای باز و کلید جریان نشتی را برق‌کار وصل کرده است.
  • برای کودک خردسال حصار یا توری در نظر گرفته شده است.
  • روی بالکن یا بام، وزن حوض را مهندس سازه دیده است.

۱۰خطاهای رایج در ساخت حوض پلاستیکی

این ایرادها از علت‌های شناخته‌شدهٔ خرابی زودرس حوض پلاستیکی‌اند و همه را می‌شود پیش از پر کردن حوض پیشگیری کرد:

  • نایلون نازک به‌جای لاینر: چند ماه زیر آفتاب کافی است تا ترد شود و از لبه ترک بخورد.
  • لبهٔ ناتراز: آب تا پایین‌ترین نقطه بالا می‌آید و از همان‌جا بیرون می‌زند؛ این را اغلب با سوراخ اشتباه می‌گیرند.
  • نبودن لایهٔ محافظ: وزن آب، ورق را روی هر سنگ ریز فشار می‌دهد و در چند هفته سوراخش می‌کند.
  • کشیدن ورق به‌جای جا انداختن: ورق کشیده با وزن آب نازک‌تر می‌شود و در گوشه‌ها پاره می‌شود.
  • بریدن زودهنگام ورق اضافه: بعد از پر شدن، لبه کوتاه می‌آید و دیگر به زیر سنگ نمی‌رسد.
  • لبهٔ بی‌پوشش زیر آفتاب: بخشی از ورق که در معرض تابش است، زودتر از بقیه خراب می‌شود.
  • پوستهٔ پیش‌ساخته بدون پرکردن هم‌زمان دورش: دیواره تاب برمی‌دارد و تراز به هم می‌خورد.
  • بتن روی ورق پلاستیکی: بتن نازک روی ورق نرم ترک می‌خورد و تکه‌هایش ورق را سوراخ می‌کنند؛ یا حوض پلاستیکی بسازید یا بتنی، ترکیب این دو بی‌طراحی جواب نمی‌دهد.

۱۱حوض پلاستیکی آبش کم می‌شود؟ همین الان چه کنید

اگر سطح آب حوض هر روز پایین‌تر می‌رود، پیش از خالی کردن یا عوض کردن ورق این کارها را به ترتیب انجام دهید. بیشتر وقت‌ها ایراد در لبه است، نه در کف.

  1. پمپ و فواره را خاموش کنید. پاشش فواره در باد و نشت از اتصال شیلنگ بیرون از حوض، آب زیادی هدر می‌دهند.
  2. آزمون سطل را که بالاتر گفته شد انجام دهید تا مطمئن شوید نشت است، نه تبخیر.
  3. بگذارید آب پایین برود تا خودش بایستد. خطی که آب در آن ثابت می‌ماند، ارتفاع محل نشت را نشان می‌دهد.
  4. دور تا دور لبه را ببینید: جایی که خاک خیس است، سنگ لبه نشسته یا ورق زیر سطح آب رفته، مظنون اول است.
  5. اگر سوراخ را پیدا کردید، آن را با وصلهٔ هم‌جنس ورق و چسب مخصوص همان جنس تعمیر کنید. وصلهٔ پی‌وی‌سی روی ورق لاستیکی و برعکس، دوام ندارد.
  6. نایلون معمولی سوراخ‌شده را وصله نکنید؛ عوضش کنید و این بار لاینر مخصوص حوض بگذارید.

اگر حوض‌تان بتنی یا سنگی است و آب پس می‌دهد، کشیدن یک ورق پلاستیکی داخلش معمولاً راه‌حل ماندگار نیست، چون سنگ و لبهٔ تیز بتن ورق را سوراخ می‌کند. برای این حالت، روش‌های آب‌بندی حوض قدیمی و انواع چسب و پوشش آب‌بندی را ببینید یا از کارشناس بخواهید علت نشت را پیدا کند.

۱۲چه چیزهایی هزینهٔ حوض پلاستیکی را تعیین می‌کند

هزینهٔ ساخت حوض با پلاستیک به چند عامل بستگی دارد و یک عدد ثابت برای همه نمی‌توان گفت. جنس ورق بزرگ‌ترین سهم را دارد: نایلون معمولی ارزان است ولی باید زود عوض شود، و لاینر لاستیکی گران‌تر است ولی دیرتر نیاز به تعویض دارد. مساحت ورق هم با عمق زیاد می‌شود، نه فقط با طول و عرض؛ هر چه حوض عمیق‌تر، ورق بزرگ‌تر.

  • جنس و مساحت ورق و لایهٔ محافظ زیرین آن.
  • کندن و جابه‌جایی خاک: در حیاط کوچک و بدون دسترسی ماشین، بیرون بردن خاک کار و هزینهٔ جدا دارد.
  • سنگ لبه و سنگ‌فرش اطراف که اغلب از خود ورق گران‌تر درمی‌آید.
  • پمپ، فواره، چراغ و برق‌کشی با پریز فضای باز و کلید جریان نشتی.
  • حصار یا توری ایمنی اگر کودک در خانه هست.

برای مقایسهٔ درست، به عمر کار هم فکر کنید. حوضی که هر یکی دو سال باید ورقش عوض شود، در جمع ممکن است گران‌تر از گزینه‌ای تمام شود که در نگاه اول پرهزینه‌تر بود.

مرز حوض پلاستیکی

کی به‌جای پلاستیک حوض بتنی بسازید

حوض پلاستیکی برای حوض گیاهی و آبنمای کوچک گزینهٔ خوبی است، ولی در این موقعیت‌ها حوض بتنی یا بلوکی آب‌بندشده انتخاب درست‌تری است.

۱

حوض اصلی وسط حیاط

اگر حوض قرار است سال‌ها بماند، لبه‌اش جای نشستن باشد و ظاهر حوض ایرانی بخواهید، سراغ حوض سنتی با کاشی و سنگ بروید. ورق پلاستیکی تکیه‌گاه مناسبی برای کاشی‌کاری و لبهٔ سنگی نشستنی نیست.

۲

حوض بزرگ باغ

در حوض بزرگ، ورق در برابر ریشه، جانوران حفار و ابزار باغبانی آسیب‌پذیرتر است. بدنهٔ بتن مسلح یا دیوارهٔ بلوکی پرشده با یک لایهٔ آب‌بند، دوام بیشتری دارد.

۳

حوض روی بام یا تراس

این‌جا مسئله فقط نگه داشتن آب نیست؛ بار سازه و آب‌بندی سقف زیر حوض هم مطرح است. طراحی باید با مهندس سازه باشد و حوض ثابت از اول آب‌بند ساخته شود.

۴

حوض قدیمی که نشت دارد

کشیدن ورق داخل حوض بتنی کهنه، علت نشت را پنهان می‌کند و درمان نمی‌کند. بهتر است علت پیدا شود و حوض با روش مناسب آب‌بندی شود.

برکه در تهران و البرز طراحی و اجرای حوض و استخر بتنی و آب‌بندی حوض و آبنما را انجام می‌دهد و مصالح نمی‌فروشد. روند کار چنین است: تماس، بازدید رایگان و تشخیص، پیشنهاد مکتوب روش و دامنهٔ کار، اجرا، آزمون آب‌گیری و تحویل. اگر بیشتر دنبال یک حوضچهٔ ارزان با مصالح بازیافتی هستید، حوض با لاستیک کهنهٔ ماشین هم با همین لاینر ساخته می‌شود، و برای فواره و آبشار کوچک، نکته‌های آب‌بندی آبنما و فواره به کارتان می‌آید.

پرسش‌های رایج

پرسش‌های رایج دربارهٔ حوض پلاستیکی

آیا حوض ساخته‌شده با پلاستیک دوام دارد؟

دوام حوض پلاستیکی بیشتر به جنس ورق و دقت اجرا بستگی دارد تا خود پلاستیک. نایلون ساختمانی معمولی زیر آفتاب زود ترد و پاره می‌شود و فقط برای کار موقت مناسب است. لاینر مخصوص حوض، به‌ویژه نوع لاستیکی، اگر روی لایهٔ محافظ پهن شود، لبه‌اش زیر سنگ از آفتاب دور بماند و لبهٔ حوض تراز باشد، سال‌ها کار می‌کند.

برای ساخت حوض با پلاستیک چه ورقی بخریم؟

برای حوض گیاهی و آبنمای کوچک، لاینر پی‌وی‌سی مخصوص حوض کافی است. برای حوض ماندگار با شکل نامنظم، لاینر لاستیکی EPDM یا بوتیل بهتر در گوشه‌ها جا می‌افتد و دوام بیشتری دارد. ژئوممبران پلی‌اتیلن برای حوض بزرگ با شکل ساده و استخر ذخیرهٔ آب مناسب‌تر است. در هر حال برگهٔ مشخصات را بخواهید و مناسب بودن برای حوض و آفتاب را ببینید.

آیا می‌توان با نایلون معمولی حوض ساخت؟

می‌توان، ولی فقط برای آزمایش شکل و جای حوض یا یک حوض فصلی. نایلون ساختمانی برای تابش دائم آفتاب و فشار آب ساخته نشده و با یک سنگ تیز یا ریشه سوراخ می‌شود. اگر از نایلون استفاده می‌کنید، آن را دولایه روی لایهٔ محافظ بکشید، لبه را زیر خاک و سنگ بپوشانید و آماده باشید زود عوضش کنید.

اندازهٔ ورق پلاستیکی حوض را چطور حساب کنیم؟

طول ورق برابر است با بیشترین طول حوض به‌علاوهٔ دو برابر بیشترین عمق و یک حاشیه برای هر طرف که زیر سنگ لبه برود؛ عرض را هم همین‌طور حساب کنید. برای حوض دو در یک‌ونیم متر با عمق شصت سانتی‌متر و حاشیهٔ سی سانتی‌متری، ورقی حدود ۳٫۸ در ۳٫۳ متر لازم است. لایهٔ محافظ را هم به همین اندازه بگیرید.

آیا می‌شود استخر خانگی را با پلاستیک ساخت؟

برای استخر شنا، ورق پلاستیکی پهن‌شده در چاله راه‌حل ایمن و ماندگاری نیست. استخر شنا به دیوارهٔ سازه‌ای، سیستم تصفیه، کف قابل راه رفتن و ایمنی جدی نیاز دارد و ورق نرم زیر پای شناگر جابه‌جا می‌شود. اگر استخر می‌خواهید، طراحی و اجرای استخر بتنی یا پیش‌ساختهٔ صنعتی را با کارشناس بررسی کنید و حوض پلاستیکی را برای گیاه و آبنما نگه دارید.

حوض پلاستیکی سوراخ‌شده را چطور تعمیر کنیم؟

اول با آزمون سطل مطمئن شوید که کاهش آب از نشت است، نه تبخیر. بعد بگذارید آب پایین برود تا در یک خط ثابت بایستد و دور همان خط را بگردید؛ اغلب ایراد لبهٔ پایین‌افتاده است. سوراخ لاینر را با وصلهٔ هم‌جنس و چسب مخصوص همان جنس، روی سطح تمیز و خشک، تعمیر کنید. نایلون معمولی را به‌جای وصله کردن عوض کنید.

ساخت حوض با تشت برای بالکن امن است؟

تشت کوچک برای بالکن مناسب است، به شرط این‌که وزنش را جدی بگیرید. هر لیتر آب حدود یک کیلوگرم وزن دارد و یک تشت بزرگ با سنگ و خاک می‌تواند چند صد کیلوگرم روی یک نقطه بار بگذارد. پیش از گذاشتن ظرف بزرگ با مهندس سازه مشورت کنید، آن را نزدیک دیوار باربر بگذارید و مطمئن شوید کف بالکن آب‌بند است و به کفشور شیب دارد.

گروه مهندسی برکه

طراحی، ساخت، بازسازی و آب‌بندی استخر، مخزن و سازه‌های آبی ساختمان در تهران و البرز.