حوض انبار یک مخزن ذخیره آب کوچک و معمولاً زیرزمینی برای یک خانه، ویلا یا باغ است. در خانه‌های قدیمی، آب نوبتی جوی و قنات را در آن نگه می‌داشتند؛ امروز آن را بیشتر با بتن مسلح و پوشش آب‌بندی می‌سازند تا آب آبیاری یا ذخیره اضطراری را نگه دارد. ساخت درست آن چهار تصمیم اصلی دارد: حجم، محل، نوع سازه و روش آب‌بندی.
حوض انبار چیست و امروز چه کاربردی دارد؟
در بافت قدیمی شهرهایی مثل تهران، آب لوله‌کشی وجود نداشت و هر خانه در نوبت مشخصی از آب جوی یا قنات سهم می‌گرفت. برای اینکه این آب تا نوبت بعد کافی باشد، آن را به حوضی سرپوشیده در زیرزمین یا زیر حیاط هدایت می‌کردند. به این مخزن خانگی «حوض انبار» می‌گفتند؛ چیزی بین حوض حیاط و آب‌انبار عمومی محله.
امروز کارکرد حوض انبار تغییر کرده، ولی منطقش همان است: آب را در زمانی که در دسترس است ذخیره کنید تا در زمانی که کم است مصرف شود. کاربردهای رایج امروزی این‌ها هستند:
- آبیاری باغ و ویلا: ذخیره آب چاه، نوبت آب کشاورزی یا آب باران برای آبیاری قطره‌ای و فضای سبز.
- ذخیره اضطراری خانه: پشتیبان برای قطعی یا افت فشار آب شهری، همراه با پمپ و مخزن تحت فشار.
- ذخیره آب برای آتش‌نشانی یا مصارف خدماتی در ساختمان‌ها و مجموعه‌های بزرگ‌تر.
- بازسازی حوض انبارهای قدیمی در خانه‌های سنتی که سازه آجری یا ساروجی آن‌ها هنوز سالم است ولی نشت دارد.
اینکه حوض انبار برای آب شرب باشد یا آبیاری، روی جنس پوشش داخلی، دریچه، هواکش و روش نگهداری اثر مستقیم دارد؛ پس این را پیش از هر چیز مشخص کنید.
تفاوت حوض انبار، آب‌انبار و مخزن ذخیره آب
این سه اسم در گفت‌وگوی روزمره جای هم به کار می‌روند، ولی از نظر اندازه، مالکیت و طراحی تفاوت دارند. شناختن تفاوت کمک میکند وقتی با پیمانکار حرف می‌زنید، دقیقاً بدانید چه می‌خواهید.
| ویژگی | حوض انبار | آب‌انبار | مخزن ذخیره آب امروزی |
|---|---|---|---|
| مقیاس | کوچک، برای یک خانه یا باغ | بزرگ، در گذشته برای یک محله | از چند صد لیتر تا صدها متر مکعب |
| محل | زیرزمین، زیر حیاط یا کنار باغ | زیر زمین با گنبد، پله و پاشیر | زیرزمینی، روی زمین یا روی بام |
| سازه رایج | بتن مسلح؛ در گذشته آجر و ساروج | آجر و ساروج؛ امروز بتن مسلح | بتن، پلی‌اتیلن، فلز یا فایبرگلاس |
| کاربرد امروزی | آبیاری، ذخیره اضطراری، بازسازی بنای قدیمی | ذخیره حجم زیاد برای ساختمان، باغ یا مزرعه | هر نوع ذخیره، بسته به جنس |
| نیاز به طراحی سازه | بله، به‌ویژه اگر مدفون باشد | حتماً | برای بتنی و مدفون بله؛ برای پیش‌ساخته کمتر |
اگر حجم موردنیازتان زیاد است یا مخزن باید بار ساختمان یا رفت‌وآمد خودرو را تحمل کند، در عمل با یک آب‌انبار بتنی مهندسی‌شده سروکار دارید؛ برای این حالت، جزئیات طراحی و اجرا را در صفحه ساخت آب‌انبار ببینید. برای ذخیره روباز آب آبیاری در باغ، مطلب استخر ذخیره آب باغ گزینه‌های دیگری را مقایسه کرده است.
پیش از ساخت حوض انبار چه چیزهایی باید روشن شود؟
بیشتر مشکلات حوض انبار، از ترک و نشت تا بوی آب و رسوب، از تصمیم‌هایی می‌آید که پیش از زدن اولین کلنگ گرفته نشده‌اند. این چهار موضوع را روی کاغذ مشخص کنید.
۱. حجم موردنیاز
حجم را از مصرف روزانه و تعداد روزهایی که باید بی‌آب دوام بیاورید حساب کنید، نه از اندازه زمین. اگر باغ شما روزانه حدود ۳ متر مکعب آب می‌خواهد و نوبت آب هر ۷ روز یک بار است، دست‌کم ۲۱ متر مکعب حجم مفید لازم دارید. حجم مفید همیشه از حجم کل کمتر است، چون لوله برداشت کمی بالاتر از کف قرار می‌گیرد و بالای آب هم فضای خالی تا سرریز می‌ماند. برای تبدیل ابعاد به لیتر، از فرمول محاسبه حجم آب به لیتر کمک بگیرید؛ همان روش برای مخزن هم کار میکند. مثلاً مخزنی با ابعاد داخلی ۴ در ۳ متر و عمق آب ۲ متر، ۲۴ متر مکعب یعنی ۲۴ هزار لیتر آب نگه می‌دارد.
۲. محل و وضعیت زمین
- فاصله از چاه فاضلاب و سپتیک: حوض انبار باید تا جای ممکن دور و بالادست چاه جذبی باشد. فاصله مناسب به نوع خاک و عمق هر دو بستگی دارد و باید در بازدید محل تعیین شود. قاعده ما این است که حوض انبار آب شرب را هرگز پایین‌دست یا در مسیر جریان چاه جذبی نمی‌سازیم و در خاک‌های درشت‌دانه و آبرفتی دشت تهران فاصله بیشتری می‌گیریم، چون فاضلاب در آن‌ها راحت‌تر جابه‌جا می‌شود.
- آب زیرزمینی: اگر سطح آب زیرزمینی بالاست، مخزن خالی ممکن است مثل قایق به بالا رانده شود و دیوارها از بیرون زیر فشار آب قرار بگیرند. این حالت طراحی و آب‌بندی متفاوتی می‌خواهد. در چنین زمینی کف را با وزن و پاشنه کافی در برابر بالا آمدن طراحی می‌کنیم، آب گود را حین کار پایین نگه می‌داریم و آب‌بندی بیرونی را پیش از خاک‌ریزی اجرا می‌کنیم.
- فاصله از پی ساختمان و دیوار همسایه: گودبرداری کنار پی موجود بدون مهار، خطر ریزش و نشست دارد.
- ریشه درختان: ریشه درختان بزرگ به سمت رطوبت می‌رود و در درازمدت به درزها و لوله‌ها فشار می‌آورد.
- دسترسی: برای ورود میکسر یا پمپ بتن، تخلیه خاک و بعدها برای لایروبی و تعمیر، راه دسترسی لازم است.
۳. نوع آب و نوع مصرف
آب شرب، آب چاه، آب باران و آب کشاورزی هرکدام ملاحظات خودشان را دارند. برای آب آشامیدنی، پوشش داخلی باید برای تماس با آب شرب مناسب باشد، دریچه کاملاً آب‌بند و قفل‌دار باشد، هواکش توری داشته باشد و برنامه ضدعفونی منظم داشته باشید. آب چاه یا آب کشاورزی معمولاً رسوب بیشتری دارد و کف شیب‌دار با چاهک تخلیه را ضروری میکند. آب سخت بیشتر رسوب می‌گذارد تا اینکه به بتن آسیب بزند؛ در مقابل، آب خیلی نرم یا اسیدی و آبی که سولفات یا کلرید زیادی دارد به بتن و میلگرد حمله میکند. پس پیش از انتخاب پوشش، آب را آزمایش کنید.
۴. مسیر ورود، برداشت، سرریز و تخلیه
- ورودی: بهتر است آب از بالای سطح آب وارد شود و پیش از ورود از توری یا رسوب‌گیر بگذرد.
- برداشت: لوله مکش پمپ کمی بالاتر از کف قرار می‌گیرد تا رسوب را نکشد.
- سرریز: بدون سرریز، پرشدن بیش از حد آب را به سقف و دریچه می‌رساند. خروجی سرریز باید به جایی امن هدایت شود، نه پای دیوار ساختمان.
- تخلیه و چاهک کف: کف با شیب ملایم به یک چاهک کوچک ختم شود تا تخلیه کامل و لایروبی ممکن باشد.
- دریچه بازدید و هواکش: دریچه بالاتر از سطح زمین اطراف ساخته شود تا آب باران و گل به داخل نریزد.
همه این لوله‌ها از دیواره یا سقف عبور می‌کنند و هر عبور، یک نقطه احتمالی نشت است. جای آن‌ها باید پیش از بتن‌ریزی قطعی شود.
حوض انبار را با چه مصالحی بسازیم؟
انتخاب سازه به حجم، عمق دفن، بار روی سقف، آب زیرزمینی و بودجه بستگی دارد. جدول زیر تصمیم را ساده‌تر میکند.
| نوع سازه | مناسب برای | نقاط قوت | محدودیت‌ها |
|---|---|---|---|
| بتن مسلح درجا | بیشتر حوض انبارهای مدفون، حجم متوسط تا زیاد، سقف قابل‌تردد | مقاومت در برابر فشار خاک و آب، عمر طولانی، امکان ساخت در هر ابعادی | نیاز به طراحی، قالب‌بندی، بتن‌ریزی پیوسته و عمل‌آوری دقیق |
| بلوک سیمانی یا آجر با کلاف بتنی | حوض‌های کوچک و کم‌عمق، بیشتر روی زمین یا نیمه‌مدفون | اجرای ساده‌تر و قالب کمتر | درزهای زیاد، ضعف در برابر فشار خاک و آب؛ بدون پوشش آب‌بندی قوی نشت میکند |
| مخزن پیش‌ساخته مدفون (پلی‌اتیلن یا فایبرگلاس) | حجم کم، نصب سریع | آب‌بند از کارخانه، نصب کوتاه | محدودیت حجم و ابعاد، نیاز به بستر و پشت‌ریزی اصولی، حساس به بار سنگین روی خاک |
| سازه قدیمی آجری یا ساروجی | بازسازی حوض انبار خانه‌های قدیمی | حفظ بنای موجود | باید اول سلامت سازه بررسی شود؛ اغلب به پوسته داخلی یا پوشش جدید نیاز دارد |
در بیشتر پروژه‌های امروزی که مخزن زیر زمین دفن می‌شود، بتن مسلح انتخاب منطقی است. مخزن مدفون دو حالت بحرانی دارد: وقتی پر است، آب از داخل به دیواره فشار می‌آورد؛ وقتی خالی است، خاک و آب زیرزمینی از بیرون فشار می‌آورند. سازه باید برای هر دو حالت طراحی شود، و این چیزی نیست که با «ضخیم‌تر گرفتن دیوار» حل شود.
مراحل معمول ساخت حوض انبار
ترتیب کار در بیشتر پروژه‌های بتنی کم‌وبیش این است. جزئیات هر مرحله را طراحی همان پروژه مشخص میکند.
- بازدید و طراحی: بررسی زمین، تعیین حجم، محل، ابعاد، آرماتوربندی، جای لوله‌ها و روش آب‌بندی.
- گودبرداری و مهار دیواره گود: با شیب مناسب یا سازه نگهبان، به‌ویژه نزدیک پی ساختمان یا دیوار همسایه.
- بستر و بتن مگر: کوبیدن کف گود و اجرای لایه نازک بتن مگر برای تمیز و تراز ماندن کار.
- آرماتوربندی کف و دیوار: با پوشش بتن کافی روی میلگردها، چون میلگردی که به آب نزدیک باشد زنگ می‌زند و بتن را می‌ترکاند.
- نصب واتر استاپ و غلاف لوله‌ها: در محل درز اجرایی کف و دیوار و در همه عبورهای لوله، پیش از بتن‌ریزی.
- بتن‌ریزی و ویبره: بتن با نسبت آب به سیمان پایین، ریختن پیوسته و ویبره اصولی تا کرمو شدن و حفره پیش نیاید.
- عمل‌آوری: مرطوب نگه‌داشتن بتن دست‌کم چند روز و برای سازه آبی ترجیحاً بیشتر؛ بتنی که زود خشک شود ترک‌های ریز می‌گیرد.
- سقف و دریچه: دال سقف با دریچه بازدید، هواکش و طراحی برای باری که قرار است روی آن بیاید.
- آماده‌سازی سطح و آب‌بندی: ترمیم حفره‌ها، گردکردن کنج‌ها، اجرای پوشش آب‌بندی و رعایت زمان خشک‌شدن آن.
- آبگیری آزمایشی: پرکردن مرحله‌ای و ثبت تراز آب در چند روز، پیش از خاک‌ریزی اطراف تا نشت احتمالی دیده شود. در کار ما مخزن معمولاً دو تا سه روز پر می‌ماند تا جذب بتن آرام شود و بعد تراز دست‌کم سه روز ثبت می‌شود؛ یعنی معمولاً حدود یک هفته. روش کار در مطلب تست آب‌بندی مخازن بتنی آمده است.
- خاک‌ریزی و کوبیدن اطراف: لایه‌لایه و بدون ضربه به دیوار.
- شست‌وشو، ضدعفونی و بهره‌برداری: به‌ویژه اگر آب برای شرب یا مصارف بهداشتی است.
آب‌بندی حوض انبار: چرا جدا از سازه باید طراحی شود؟
بتن خوب، اولین سد در برابر نشت است، ولی به‌تنهایی کافی نیست. بتن ترک‌های ریز جمع‌شدگی دارد، درز اجرایی بین کف و دیوار تقریباً همیشه وجود دارد و لوله‌ها از دیواره عبور می‌کنند. پوشش آب‌بندی این نقاط ضعف را می‌پوشاند و از میلگردها در برابر آب محافظت میکند. روش آب‌بندی باید در طراحی انتخاب شود، چون روی جزئیات بتن‌ریزی، کنج‌ها و نصب لوله‌ها اثر می‌گذارد.
یک نکته مهم: فشار آب از کدام طرف است؟ پوشش داخلی جلوی آب درون مخزن را می‌گیرد. اگر آب زیرزمینی یا رطوبت خاک از بیرون فشار بیاورد، پوشش داخلی ممکن است از پشت جدا شود. در زمین‌های مرطوب معمولاً هر دو طرف دیوار به محافظت نیاز دارند.
روش‌های رایج آب‌بندی
- پوشش‌های سیمانی‌پلیمری: با قلم‌مو یا ماله روی بتن اجرا می‌شوند، به سطح می‌چسبند و نوع انعطاف‌پذیر آن‌ها ترک‌های مویی را تحمل میکند. برای بیشتر حوض انبارهای بتنی گزینه رایجی هستند.
- مواد نفوذگر کریستالی: در منافذ بتن نفوذ می‌کنند و با رطوبت، بلورهایی می‌سازند که مسیر آب را می‌بندند. برای بتن سالم مناسب‌اند و از سمت مقابل فشار آب هم کار می‌کنند، ولی جای درزگیری ترک‌های فعال را نمی‌گیرند.
- پوشش‌های رزینی: سطح صاف و قابل شست‌وشو می‌سازند. سطح باید خشک و کاملاً آماده باشد. برای آب شرب، این پوشش و هر پوشش داخلی دیگر باید برای تماس با آب آشامیدنی تأیید شده باشد. ما برای حوض انبار آب شرب معمولاً پوشش سیمانی‌پلیمری مناسب آب آشامیدنی به کار می‌بریم و مدرک تأیید آن را از سازنده می‌گیریم و به شما می‌دهیم.
- درزگیرهای انعطاف‌پذیر و نوارهای تقویتی: برای درزها، کنج‌ها و دور لوله‌ها؛ این‌ها مکمل پوشش اصلی‌اند، نه جایگزین آن.
- غشاها و لاینرها: ورق‌های پلیمری که داخل مخزن یا دور آن کشیده می‌شوند؛ بیشتر برای مخزن‌های بزرگ، استخرهای ذخیره یا بازسازی سازه‌های قدیمی که پوسته‌شان آسیب دیده است.
برای مقایسه دقیق‌تر این روش‌ها و شرایط هرکدام، مطلب آب‌بندی مخازن را بخوانید.
آیا ایزوگام یا قیرگونی برای حوض انبار مناسب است؟
برای سطح داخلی، معمولاً نه. عایق‌های قیری بیشتر برای بام و سطح بیرونی سازه‌های مدفون ساخته شده‌اند، نه برای غوطه‌وری دائمی در سطح داخلی. روی دیواره عمودی و زیر آب، چسبندگی و دوام درزهایشان قابل‌اعتماد نیست، تعمیرشان در فضای بسته دشوار است و برای آب شرب اصلاً مناسب نیستند، چون ممکن است بو و طعم بدهند. کاربرد منطقی آن‌ها، در صورت نیاز، روی سطح بیرونی دیوار و پیش از خاک‌ریزی است تا رطوبت خاک را از بتن دور نگه دارند.
مهم‌ترین نقاط مستعد نشتی در حوض انبار
اگر حوض انبار نشت میکند، به احتمال زیاد مشکل در یکی از این نقاط است، نه وسط یک دیوار سالم:
- درز اجرایی کف و دیوار: جایی که دو بتن‌ریزی جدا به هم می‌رسند.
- محل عبور لوله‌ها: ورودی، برداشت، سرریز و تخلیه؛ به‌ویژه اگر لوله بعد از بتن‌ریزی با کندن دیوار نصب شده باشد.
- کنج‌ها و گوشه‌ها: تمرکز تنش و ضخامت کمتر پوشش در گوشه‌های تیز.
- اتصال سقف به دیوار و دور دریچه: مسیر ورود آب باران و آلودگی از بالا.
- ترک‌های نشست: اگر بستر یکنواخت کوبیده نشده یا یک طرف مخزن روی خاک دستی است.
- حفره‌ها و کرموشدگی بتن: نتیجه ویبره ناکافی، معمولاً پایین دیوارها.
نشانه‌های رایج نشت: پایین رفتن تراز آب بدون مصرف، رطوبت یا لکه در زیرزمین یا دیوار مجاور، نشست خاک اطراف مخزن، و سبزشدن غیرعادی بخشی از باغچه کنار آن.
اشتباهات رایج در ساخت و آب‌بندی حوض انبار
- انتخاب عایق پیش از شناخت زیرکار: پوشش مناسب بتن نو، برای آجر قدیمی یا بتن کرمو لزوماً جواب نمی‌دهد.
- پوشاندن ترک بدون پیدا کردن علت: ترک نشست یا ترک سازه‌ای دوباره باز می‌شود و پوشش رویش را هم پاره میکند.
- کندن دیوار برای عبور لوله بعد از بتن‌ریزی: بدون غلاف و آب‌بندی مخصوص، این نقطه تقریباً همیشه نشت میکند.
- آبگیری زودهنگام: پیش از عمل‌آوری کامل بتن و خشک‌شدن پوشش، طبق دستور سازنده.
- خاک‌ریزی پیش از آبگیری آزمایشی: بعد از خاک‌ریزی، پیدا کردن نشت دیواره بیرونی بسیار دشوارتر و پرهزینه‌تر است.
- نداشتن سرریز و چاهک تخلیه: لایروبی سخت می‌شود و پرشدن بیش از حد آب را به سقف می‌رساند.
- تکیه بر نام تجاری به جای جزئیات اجرا: هیچ ماده‌ای جبران آماده‌سازی ضعیف سطح و کنج‌های اجرانشده را نمی‌کند.
ایمنی در گودبرداری و کار داخل حوض انبار
حوض انبار هم در زمان ساخت و هم در زمان تمیزکاری، خطر جانی جدی دارد:
- ریزش گود و تأسیسات زیرزمینی: در گود عمیق بدون شیب یا مهار مناسب کار نکنید و پیش از کندن، از مسیر لوله گاز و کابل برق زیر زمین مطمئن شوید.
- فضای بسته: داخل مخزن بسته ممکن است اکسیژن کم یا گاز سمی جمع شود. پیش از ورود دریچه را باز کنید، هوا را با دمنده جابه‌جا کنید و در صورت امکان اکسیژن و گاز را با دستگاه سنجش بسنجید؛ هیچ‌وقت تنها وارد نشوید و یک نفر بیرون مراقب باشد. هرگز موتور بنزینی یا ژنراتور را داخل یا دهانه مخزن روشن نکنید.
- برق: پیش از ورود، برق پمپ و چراغ‌ها را از تابلو قطع کنید و فقط از ابزار و چراغ مناسب محیط مرطوب استفاده کنید.
- مواد شیمیایی: برخی پوشش‌ها و حلال‌ها بخار قابل‌اشتعال یا مضر دارند؛ تهویه و دور نگه‌داشتن شعله ضروری است. هنگام ضدعفونی، کلر را هرگز با اسید یا جرم‌گیر مخلوط نکنید.
اگر کسی داخل مخزن بیهوش شد، خودتان بدون تجهیزات تنفسی وارد نشوید؛ فوراً با اورژانس ۱۱۵ و آتش‌نشانی ۱۲۵ تماس بگیرید.
هزینه ساخت حوض انبار به چه عواملی بستگی دارد؟
هزینه حوض انبار عدد ثابتی ندارد و دو مخزن هم‌حجم ممکن است تفاوت زیادی داشته باشند. عوامل اصلی این‌ها هستند:
- حجم و ابعاد: مقدار بتن، میلگرد، قالب و گودبرداری.
- عمق دفن و نوع خاک: خاک سست، سنگی یا دستی، هزینه گودبرداری و مهار را تغییر می‌دهد.
- آب زیرزمینی: نیاز به زهکشی، آب‌کشی حین کار و آب‌بندی از بیرون.
- بار روی سقف: سقفی که باید رفت‌وآمد خودرو را تحمل کند، طراحی سنگین‌تری می‌خواهد.
- نوع آب و پوشش داخلی: پوشش مناسب آب شرب معمولاً گران‌تر است.
- تأسیسات: پمپ، مخزن تحت فشار، فیلتر، سرریز و لوله‌کشی تا نقطه مصرف.
- دسترسی به محل: امکان ورود ماشین‌آلات یا نیاز به کار دستی و حمل خاک.
- ساخت نو یا بازسازی: بازسازی سازه قدیمی ممکن است تخریب، ترمیم یا پوسته داخلی جدید بخواهد.
برآورد قابل‌اعتماد فقط بعد از دیدن زمین و مشخص‌شدن طرح ممکن است.
نگهداری و بازدید دوره‌ای حوض انبار
- بازدید سالانه: بررسی ترک‌ها، وضعیت پوشش، دور لوله‌ها و دریچه. مناسب‌ترین زمان، وقتی است که مخزن را برای لایروبی خالی می‌کنید.
- لایروبی رسوب: به‌ویژه برای آب چاه و کشاورزی؛ رسوب به پمپ و فیلتر هم آسیب می‌زند.
- شست‌وشو و ضدعفونی: برای آب شرب یا مصارف بهداشتی، طبق برنامه منظم. روش اصولی را در شست‌وشوی مخزن آب ببینید.
- کنترل تراز آب: یک علامت ساده روی دیواره و ثبت تراز در شب‌هایی که مصرف ندارید، نشت تدریجی را زود نشان می‌دهد.
- دریچه، هواکش و سرریز: توری هواکش سالم باشد، درپوش دریچه محکم بسته شود و مسیر سرریز باز بماند.
- زمستان: در مناطق سرد، لوله‌های روکار و شیرهای بیرون از خاک را در برابر یخ‌زدگی محافظت کنید.
چه وقت سراغ متخصص بروید؟
ساخت یک حوض کوچک تزئینی را می‌شود با دانش عمومی پیش برد، ولی حوض انبار مدفون یک سازه نگهبان آب و خاک است. در این حالت‌ها بررسی مهندسی را جدی بگیرید:
- حجم مخزن بیشتر از چند متر مکعب است یا عمق گود زیاد است.
- سطح آب زیرزمینی بالاست یا زمین سست و دستی است.
- محل مخزن نزدیک پی ساختمان، دیوار همسایه یا چاه فاضلاب است.
- آب برای شرب یا مصارف بهداشتی است.
- سقف باید بار خودرو یا محوطه‌سازی سنگین را تحمل کند.
- حوض انبار قدیمی دارید که نشت میکند و نمی‌دانید سازه‌اش قابل‌نگهداری است یا نه.
- بعد از آب‌بندی قبلی، نشت برگشته است.
برکه یک مجموعه مهندسی کامل در طراحی، ساخت و آب‌بندی سازه‌های آبی است. اگر برای ساخت یا بازسازی حوض انبار آماده‌اید، کارشناس ما در تهران، البرز و حومه برای بازدید رایگان به محل می‌آید، زمین و نیاز شما را بررسی میکند و کار را از طراحی تا آبگیری آزمایشی پیش می‌برد. کار اجراشده را، جز در شرایط خاص، ضمانت می‌کنیم؛ محدوده ضمانت پیش از شروع گفته می‌شود. جزئیات خدمت را در صفحه ساخت آب‌انبار ببینید یا با ۰۲۱ ۲۸۴۲ ۴۶۵۵ تماس بگیرید.
پرسش‌های رایج درباره ساخت حوض انبار
حوض انبار با آب‌انبار چه فرقی دارد؟
حوض انبار مخزن کوچک خانگی یا باغی است؛ آب‌انبار در گذشته مخزن بزرگ عمومی محله بود و امروز به مخزن‌های بتنی حجیم گفته می‌شود. از نظر فنی هر دو مخزن ذخیره آب‌اند و اصول سازه و آب‌بندی‌شان یکی است، فقط مقیاس و بارها فرق میکند.
حوض انبار را با بلوک بسازیم یا بتن؟
برای مخزن مدفون، بتن مسلح انتخاب مطمئن‌تری است، چون باید فشار خاک را وقتی خالی است و فشار آب را وقتی پر است تحمل کند. بلوک یا آجر با کلاف بتنی برای حوض‌های کوچک، کم‌عمق و روی زمین قابل‌استفاده است، به شرطی که پوشش آب‌بندی قوی و جزئیات کنج‌ها درست اجرا شود.
چقدر طول می‌کشد تا حوض انبار بتنی قابل‌استفاده شود؟
بعد از بتن‌ریزی، بتن باید عمل‌آوری شود و پوشش آب‌بندی هم زمان خشک‌شدن مشخصی دارد. بعد از آن آبگیری آزمایشی چند روز طول می‌کشد. زمان دقیق به ابعاد، هوا، نوع سیمان و پوشش بستگی دارد و در برنامه زمانی پروژه مشخص می‌شود؛ عجله در این مرحله، شایع‌ترین علت ترک و نشت زودهنگام است.
آیا می‌شود آب حوض انبار را برای شرب استفاده کرد؟
بله، به شرطی که از ابتدا برای این کار طراحی شده باشد: پوشش داخلی مناسب تماس با آب آشامیدنی، دریچه آب‌بند و قفل‌دار، هواکش توری‌دار، فاصله کافی از چاه فاضلاب و شست‌وشو و ضدعفونی منظم. کیفیت آب ورودی هم باید آزمایش شود. مخزنی که برای آبیاری ساخته شده را بدون این اصلاحات برای شرب استفاده نکنید.
حوض انبار قدیمی خانه نشت میکند؛ باید تخریبش کرد؟
نه لزوماً. اول باید سلامت سازه آجری یا ساروجی بررسی شود: ترک‌های عبوری، نشست، وضعیت سقف و نفوذ ریشه. اگر سازه سالم است، معمولاً با ترمیم، اجرای پوسته داخلی یا پوشش مناسب و آب‌بندی محل لوله‌ها قابل‌استفاده می‌شود. اگر سازه ضعیف است، ساخت مخزن جدید کنار آن یا داخل آن منطقی‌تر است. ما این بازسازی را انجام می‌دهیم و وقتی آجر و ساروج قدیمی سالم ولی نشت‌دار است، روش ترجیحی‌مان پوسته بتن مسلح داخلی با پوشش آب‌بندی است.
چطور بفهمم حوض انبار نشت دارد یا آب فقط تبخیر می‌شود؟
در مخزن سرپوشیده، تبخیر بسیار کم است. ورودی و برداشت را چند روز ببندید و تراز آب را هر روز در یک ساعت ثابت علامت بزنید. اگر تراز به‌طور محسوس پایین می‌رود، نشت دارید. اگر تراز تا ارتفاع مشخصی پایین می‌آید و همان‌جا ثابت می‌ماند، محل نشت احتمالاً در همان تراز است؛ مثلاً دور یک لوله یا یک درز.
ایزوگام داخل حوض انبار جواب می‌دهد؟
برای سطح داخلی معمولاً نه؛ عایق قیری زیر آب و روی دیواره عمودی دوام قابل‌اعتمادی ندارد و برای آب شرب مناسب نیست. برای داخل، پوشش سیمانی‌پلیمری، کریستالی یا رزینی متناسب با نوع آب رایج‌تر است و ایزوگام، در صورت نیاز، روی سطح بیرونی دیوار پیش از خاک‌ریزی کاربرد دارد.